โครงการศึกษามาตรการและกลไกทางด้านกฎหมายเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรพันธุกรรมพืชอย่างยิ่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยชื่อ ปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พศ 2542: ศึกษาเฉพาะ กรณีการเข้าถึงและการแบ่งปันผลประโยชน์อันเกิดจากการใช้ทรัพยากรพันธุกรรมพืช มาตรา 52 งานวิจัยฉบับนี ้ มุ่งศึกษา วิเคราะห์หลักการ แนวความคิดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 เพื่อวิเคราะห์ว่าหลักการและแนวความคิดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฯ มีความ เหมาะสมสอดคล้องตามอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพหรือไม่ และหากมิได้บัญญัติ พระราชบัญญัติดังกล่าวให้เหมาะสมและสอดคล้องกับหลักการ แนวความคิดตามอนุสัญญาว่าด้วยความ หลากหลายทางชีวภาพ ก็อาจเป็นสาเหตุให้เกิดปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฯ ตาม มาตรา 52 จากการศึกษา พบว่า หลักการ แนวความคิดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฯ มุ่งที่จะ คุ้มครองทั ้งพันธุ์พืชใหม่ พันธุ์พืชพื ้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่ า อย่างไรก็ดีแนวคิดในการคุ้มครองพันธุ์พืช ใหม่ พันธุ์พืชพื ้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่ ามีความแตกต่างกัน กล่าวคือการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่นั ้น จะได้รับความคุ้มครองในฐานะที่เป็นทรัพย์สินทางปัญญา ในขณะที่การคุ้มครองพันธุ์พืชพื ้นเมืองทั่วไป และพันธุ์พืชป่ า จะคุ้มครองภายใต้หลักการของอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ กล่าวคือ ผู้ที่น าพันธุ์พืชพื ้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่ าไปใช้จะต้องท าการแบ่งปันผลประโยชน์กลับคืนให้กับประเทศ ผู้เป็นเจ้าของทรัพยากรพันธุ์พืชดังกล่าวโดยท าเป็นข้อตกลงร่วมกัน การก าหนดในลักษณะนี ้ก่อให้เกิด ปัญหาในการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่กล่าวคือเมื่อมีการน าพันธุ์พืชพื ้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่ ามา ปรับปรุงเป็นพันธุ์พืชใหม่จะยังยื่นขอจดทะเบียนมิได้เพราะจะต้องท าข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์ก่อน ทั ้งๆที่พันธุ์พืชใหม่เข้าองค์ประกอบของความใหม่ ตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาแล้ว นอกจากนั ้น พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช มาตรา 52 ยังมีบทบัญญัติที่ไม่สอดคล้องกับอนุสัญญา ว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ เนื่องจากก าหนดให้การแบ่งปันผลประโยชน์จ ากัดอยู่เฉพาะ ผลประโยชน์ที่เป็นตัวเงิน ในขณะที่อนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพก าหนดให้ประเทศ สมาชิกท าการแบ่งปันผลประโยชน์ทั ้งที่เป็นตัวเงินและไม่เป็นตัวเงิน ซึ่งรวมถึงการถ่ายทอดผลการวิจัย ข้อเท็จจริงเหล่านี ้ส่งผลให้เกิดปัญหาในการบังคับใช้ พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช มาตรา 52 ข้อเสนอแนะ 1) การบริหารจัดการพันธุ์พืชพื ้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่ าควรแยกออกจาก พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฯ เพื่อให้พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 เป็นเรื่องของการ คุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ ให้สอดคล้องกับหลักการของกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา 2) การบริหารจัดการ ทรัพยากรพันธุกรรมพืชดังกล่าวนี ้ รวมถึงการแบ่งปันผลประโยชน์ควรน ามาบริหารจัดการโดยองค์กร ประสานงานกลางหรือศูนย์บริหารจัดการ ภายใต้พระราชบัญญัติว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ