การสร้างหลักสูตรการทอผ้าพื้นเมืองภาคตะวันออกเฉียงเหนือและการพัฒนาลักษณะปรากฏลวดลายบนพื้นผ้าโดยวิธีเทคนิคสิ่งทอการแปรรูปผลิตภัณฑ์สู่เชิงพาณิชย์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้ เป็นการวิจัยเชิงกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาลายทอปัจจุบันในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เพื่อสกัดเส้นใยจากวัสดุเหลือทิ้งจากธรรมชาติ 3) เพื่อออกแบบลวดลายทอในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 4) เพื่อสร้างลายทอผ้าแบบใหม่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 5) เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์จากลายทอออกสู่ตลาดเชิงพาณิชย์ 6) เพื่อสร้างหลักสูตรการทอท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 7) เพื่อประเมินหลักสูตรการทอท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 8) เพื่อจัดทาคู่มือการใช้หลักสูตรการทอท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเริ่มต้นจากการสารวจความต้องการใช้หลักสูตรการทอผ้า แล้วได้สร้างหลักสูตรตามความต้องการของประชาชน ที่อาเภอบ้านเขว้า จังหวัดชัยภูมิ อาเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี และอาเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น แล้วนาหลักสูตรไปทดลองใช้ในจังหวัดดังกล่าว พร้อมทั้งมีการประเมินผล และพัฒนาหลักสูตร ให้มีประสิทธิภาพ และเหมาะสมกับประชาชนในท้องถิ่น ผลการวิจัยพบว่าประชาชนใน 3 จังหวัดมีความต้องการ หลักสูตรการฝึกอบรมการทอผ้าจากเส้นใยผักตบชวา ที่เน้นภาคปฏิบัติ เพื่อให้สามารถนาหลักสูตรไปใช้ประกอบอาชีพได้จริง เพื่อเพิ่มรายได้เสริมจากงานอาชีพหลัก เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว ชุมชน ซึ่งหลักสูตรการทอผ้าที่ประชาชนต้องการ คือ 1) การสกัดเส้นใยจากผักตบชวา 2) การย้อมสีจากวัสดุธรรมชาติ ได้แก่ แก่นขนุน เปลือกมะพร้าว ครั่ง เปลือกสะเดา เป็นต้น 3) การติดตั้งเครื่องทอแบบกี่กระตุก กี่พื้นเมืองและอุปกรณ์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง 4) การทอผ้าจากเส้นใยผักตบชวา ผสมเส้นไหม โดยให้ประชาชนกลุ่มตัวอย่างลงมือปฏิบัติจริง 5) การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากสิ่งทอผักตบชวา ใน 5 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ โคมไฟจากผักตบชวา รองเท้าจากผักตบชวา ที่รองจาน ที่รองแก้ว กล่องใส่กระดาษทิชชู่ กระเป๋าถือของสตรีที่ทาจากเส้นใยผักตบชวา โดยคณะผู้วิจัยได้นาหลักสูตรดังกล่าวไปทดลองใช้รวม 3 ครั้ง มีประชาชนที่เข้ารับอบรมประสบผลสาเร็จ จานวน 150 คน พร้อมทั้งมีการประเมินผลและพัฒนาหลักสูตรการฝึกอบรมการทอผ้า ทั้ง 5 หลักสูตรให้มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับประชาชนในท้องถิ่นจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และผลการประเมินหลักสูตรดังกล่าวประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจ สามารถปฏิบัติตามหลักสูตรได้ครบถ้วน สามารถสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ สู่เชิงพาณิชย์ได้ เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว ชุมชน อย่างยั่งยืนตลอดไป

คำสำคัญ