ความหลากหลายทางชีวภาพและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ในพื้นที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ วิทยาเขตสะลวง-ขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

จากการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของแพลงก์ตอนพืช สัตว์หน้าดิน พรรณไม้ นก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก รวมถึงคุณภาพน้ำและดิน ในพื้นที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ศูนย์แม่ริม อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ช่วงเดือนตุลาคม 2556 – กันยายน 2557 นั้น พบแพลงก์ตอนพืชทั้งหมด 5 ดิวิชัน 22 สกุล 31 ชนิด โดยชนิดเด่นที่พบคือ Ankistrodesmus falcatus, Staurastrum smithii, Cosmarium contractum และ Staurastrum sp. ซึ่งจัดอยู่ในดิวิชันคลอโรไฟตา สัตว์หน้าดินพบทั้งหมด 2 ไฟลัม 8 อันดับ 12 วงศ์ โดยพบสกุลเด่นคือ Macrobrachium sp. (กุ้งฝอย) และ Rhagadotarsus sp. (จิงโจ้น้ำ) พรรณไม้พบทั้งหมด 9 วงศ์ 14 ชนิด ได้แก่ Guttiferae (Garcinia xanthochymus), Flacourtiaceae (Flacourtia indica), Dipterocarpaceae (Dipterocarpus obtusifolius, Dipterocarpus tuberculatus, Shorea siamensis, Shorea obtusa), Burseraceae (Canarium subulatum), Sapindaceae (Paranephelium longifoliolatum), Anacardiaceae (Melanorrhoea usitata). Rosaceae (Parinari anamense), Lythraceae (Lagerstroemia macrocarpa), Euphorbiaceae (Aporusa villosa, Phyllanthus emblica) โดยพบ Dipterocarpus tuberculatus และ Shorea siamensis เป็นพรรณไม้เด่น พบนกทั้งหมด 106 ชนิด จาก 15 อันดับ 43 วงศ์ 74 สกุล โดยแบ่งเป็นนกประจำถิ่น 83 ชนิด นกอพยพ 22 ชนิด และนกอพยพผ่าน 1 ชนิด ส่วนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กมีรายงานการพบเพียง 4 ชนิด จากการศึกษาคุณภาพของดินจัดอยู่ในเกณฑ์ต่ำ โดยเฉพาะปริมาณฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมมีค่าอยู่ระหว่าง 4.50-5.07 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และ 35.67-95.67 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่าอ่างเก็บน้ำในพื้นที่แต่ละแห่งมีคุณภาพน้ำที่แตกต่างกันไปตามช่วงเวลาการเก็บและการใช้ประโยชน์ของแหล่งน้ำ อย่างไรก็ตามจากการศึกษาระบบนิเวศบกและน้ำพบว่าพื้นที่ศึกษามีความหลากหลายทางชีวภาพเหมาะสมต่อการนำไปเพิ่มองค์ความรู้เพื่อการจัดการและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติต่อไป

คำสำคัญ