การศึกษาความหลากชนิดของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกตัวเต็มวัย และวัยอ่อนในพื้นที่เกษตรกรรมของอำเภอสวนผึ้ง จ.ราชบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษาความหลากชนิดของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกตัวเต็มวัย และวัยอ่อนที่พบในพื้นที่เกษตรกรรมของอำเภอสวนผึ้ง จ.ราชบุรี ระหว่างเดือนตุลาคม 2556 – กันยายน 2557 โดยทำการสำรวจและเก็บตัวอย่างสัตว์ในภาคสนาม และนำมาจำแนกโดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยา พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกทั้งสิ้น 16 ชนิด เป็นตัวเต็มวัย 15 ชนิด และลูกอ๊อด 11 ชนิด ในพื้นที่การเกษตรกรรมเชิงเดี่ยว 4 รูปแบบ ได้แก่ พื้นที่เกษตรกรรมปลูกพืชล้มลุกที่มีการดูแลให้น้ำ พื้นที่เกษตรกรรมปลูกพืชล้มลุกที่ไม่มีการดูแลให้น้ำ พื้นที่เกษตรกรรมปลูกไม้ยืนต้นที่ไม่มีการให้น้ำ และพื้นที่เกษตรกรรมประเภทนาข้าว ผลการวิเคราะห์การเลือกใช้พื้นที่อาศัยพบว่า สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 13 ชนิด (ร้อยละ 81.25) เลือกใช้พื้นที่เกษตรกรรมปลูกไม้ยืนต้นที่ไม่มีการให้น้ำเป็นแหล่งอาศัยมากที่สุด รองลงมาคือ พื้นที่เกษตรกรรมปลูกพืชล้มลุกที่ไม่มีการดูแลให้น้ำ จำนวน 11 ชนิด (ร้อยละ 68.76) นอกจากนี้ยังพบว่าในพื้นที่ฟาร์มตัวอย่างตามแนวพระราชดำริบ้าน บ่อหวี ที่จัดเป็นพื้นที่เกษตรกรรมแบบผสมผสาน พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 15 ชนิด (ร้อยละ 93.75) โดยมีจำนวนชนิดมากกว่าพื้นที่เกษตรกรรมแบบอื่นๆ ซึ่งเป็นพื้นที่เกษตรเชิงเดี่ยว ขณะที่การใช้สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกเป็นอาหารมีทั้งสิ้น 10 ชนิด (ร้อยละ 62.5) โดยชนิดที่นิยมนำมาประกอบอาหารมาก คือ อึ่งปากขวด และกบนา ตามลำดับ และจากผลที่ได้ในครั้งนี้สามารถสรุปได้ว่าการจัดการพื้นที่การเกษตรให้เหมาะสมกับการดำรงชีวิตของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เพื่อเป็นการอนุรักษ์สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในพื้นที่เกษตรกรรมควรเป็นพื้นที่เกษตรแบบผสมผสาน

คำสำคัญ