เปรียบเทียบการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูในนาข้าว โดยชีววิธี (แมลงศัตรูธรรมชาติ) และการใช้สารป้องกันกำจัดแมลง

บทคัดย่อ

การศึกษาเปรียบเทียบการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูพืชในนาข้าวโดยชีววิธี การใช้สารเคมีกำจัดแมลง และการไม่ใช้ทั้งวิธีการควบคุมโดยชีววิธีและการใช้สารเคมี (แปลงควบคุม) ดำเนินการในพื้นที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง ผลการศึกษาพบว่า จำนวนประชากรแมลงศัตรูพืชมีการเปลี่ยนแปลงทั้งชนิดและปริมาณตามระยะการเจริญพัฒนาของข้าว โดยพบว่าในระยะที่ข้าวมีการเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ (สัปดาห์ที่ 1-2) แมลงศัตรูพืชที่มีการระบาดคือหนอนกระทู้กล้า Spodoptera mauritia (Boisduval) (Lepidoptera: Noctuidae) และหนอนห่อใบ Cnaphalocrocis medinalis (Guenee) (Lepidoptera: Pyralidae) ในระยะการเจริญพัฒนาทางการสร้างส่วนขยายพันธุ์ (สัปดาห์ที่ 3-5) และระยะการเจริญพัฒนาทางการสร้างเมล็ดของข้าว (สัปดาห์ที่ 6-8) แมลงศัตรูพืชที่ระบาดคือแมลงกลุ่มปากดูดทั้งเพลี้ยและมวน การเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรของศัตรูธรรมชาติมีความแตกต่างจากแมลงศัตรูพืชคือเปลี่ยนแปลงตามการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรของแมลงศัตรูพืช จากการศึกษา พบว่า ด้วงเต่าตัวห้ำ Micraspis discolor (Fabricius) (Coleoptera: Coccinellidae) มีการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรสัมพันธ์ในทางบวกกับการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรของเพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว Nephotettix sp. (Hemiptera: Cicadellidae) ที่เป็นอาหารหลัก แต่แมงมุมเขี้ยวยาว Tetragnatha sp. (Araneae: Tetragnathidae) และแมลงปอเข็ม Agriocnemis pygmaea (Odonata: Agrionidae) ที่กินเหยื่อได้หลากหลายชนิดกว่า มีการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรน้อยมาก โดยพบได้ตลอดระยะการปลูกข้าว ผลการศึกษา พบว่า ปริมาณประชากรแมลงศัตรูพืชในทั้งสามแปลงไม่มีความแตกต่างในทุกระยะของการเจริญพัฒนาของข้าว ยกเว้นเพียงในระยะการเจริญเติบโตทางการสร้างส่วนขยายพันธุ์ของข้าว ซึ่งพบว่าแปลงควบคุมมีแมลงกลุ่มเพลี้ยน้อยกว่าแปลงสารเคมีและแปลงศัตรูธรรมชาติอย่างมีนัยสำคัญ และปริมาณประชากรตั๊กแตนหนวดสั้นที่พบในแปลงศัตรูธรรมชาติน้อยกว่าแปลงอื่นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อข้าวอยู่ในช่วงสัปดาห์ที่ 3-5 และสัปดาห์ที่ 6-9 จำนวนตัวรวมของแมลงศัตรูพืชในทั้งสามแปลงไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ แต่ในระยะสุดท้ายพบว่าจำนวนตัวรวมของแมลงศัตรูพืชในแปลงศัตรูธรรมชาติสูงกว่าแปลงควบคุมและแปลงสารเคมีอย่างมีนัยสำคัญ จากผลการวิเคราะห์น้ำหนักข้าวที่ได้แต่ละแปลง พบว่าข้าวที่เก็บเกี่ยวจากแปลงศัตรูธรรมชาติมีน้ำหนักน้อยกว่าแปลงอื่นอย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่ข้าวที่เก็บเกี่ยวจากแปลงควบคุมและแปลงสารเคมีมีน้ำหนักไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

คำสำคัญ