การออกแบบขนาดของสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส ารวจปัญหาในการใช้โถส้วมชนิดนั่งราบและบันไดของ ผู้สูงอายุ อีกทั้งศึกษาความพึงพอใจของผู้สูงอายุที่มีต่อความสูงระดับต่างๆของโถส้วมชนิดนั่งราบ และ ศึกษาความพึงพอใจของผู้สูงอายุที่มีต่อขนาดของลูกตั้งบันได ผู้สูงอายุเป็นผู้สูงอายุ 400 คน ในจังหวัด นครราชสีมา วิธีการด าเนินงานวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 การวิจัยเชิงส ารวจข้อมูลพื้นฐาน ทั่วไปของผู้สูงอายุและวัดสัดส่วนร่างกายของผู้สูงอายุ โดยใช้เครื่องมือแบบสอบถามและเครื่องมือวัด สัดส่วนร่างกาย (Anthropometer) ส่วนที่ 2 การประเมินสมรรถภาพในเชิงปฏิบัติใช้เครื่องมือ BBS (Berg Balance Scale) ช่วยท าให้ทราบถึงความเสี่ยงในการหกล้มของผู้สูงอายุ การลุกนั่ง 5 ครั้ง (Five Times Sit to Stand Test: FTSST) และแบบประเมินอาการกลัวการหกล้มของผู้สูงอายุไทย Thai Falls Efficacy Scale-international (Thai FES-I) ส่วนที่ 3 การวิจัยเชิงทดลองแบ่งเป็น 3 การ ทดลองย่อย คือ การทดลองที่ 1 เป็นการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อเวลาที่ใช้ในการลุกขึ้นยืน โดยมีตัวแปร อิสระคือ ความสูงของเก้าอี้ มี 5 ระดับคือ 38 40 42 44 และ 46 เซนติเมตร และโดยมีตัวแปรตามคือ เวลา ส่วนการทดลองที่ 2 เป็นการศึกษาผลกระทบของความสูงเก้าอี้ที่มีต่อระยะเอื้อม โดยตัวแปร อิสระคือ ความสูงของเก้าอี้มี 5 ระดับ คือ 38 40 42 44 และ 46 เซนติเมตร ส่วนตัวแปรตามคือ ระยะ เอื้อม และการทดลองที่ 3 เป็นการศึกษาความพึงพอใจของผู้สูงอายุที่มีต่อขนาดลูกตั้งของบันไดที่ แตกต่างกัน โดยตัวแปรอิสระคือ ขนาดของลูกตั้งบันไดความสูง 12 13 14 และ 15 เซนติเมตร ส่วนตัว แปรตามคือ คะแนนความพึงพอใจที่ผู้สูงอายุมีต่อบันไดในแต่ละระดับความสูงของลูกตั้งบันได ผลที่ได้จากการศึกษา คือ ปัญหาส่วนใหญ่ที่ผู้สูงอายุพบในการใช้เก้าอี้นั่งคือ รู้สึกว่าไม่มีที่วาง แขนท าให้ไม่สะดวกเวลาลุกขึ้นยืนมากที่สุด ปวดเมื่อยนั่งไม่สบาย และมีความต้องการในด้านความ ปลอดภัย เก้าอี้มีความมั่นคงขณะลุกขึ้นยืนมากที่สุด มีอาการกลัวหกล้มปานกลางถึงร้อยละ 32.8 และ ผลจากการวิเคราะห์ Five Times Sit to Stand Test พบว่า ค่าเฉลี่ยของเวลาที่ผู้สูงอายุใช้ในการลุก ขึ้นยืนเท่ากับ 17.00 วินาที โดยค่าน้อยสุดเท่ากับ 9.403 วินาที และค่ามากสุดเท่ากับ 39.498 วินาที โดยความสูงของเก้าอี้ที่ 42 เซนติเมตร ท าให้ผู้สูงอายุลุกได้เร็วกว่าระดับความสูงอื่น ส่วนความสูงของที่ วางแขนไม่มีผลต่อเวลาในลุกขึ้นยืน แต่ในขณะที่ระดับความสูงของเก้าอี้มีผลต่อระยะเอื้อม นอกจากนี้ ผู้สูงอายุพึงพอใจความสูงของเก้าอี้ในระดับ 42 เซนติเมตร มีค่ามากที่สุด และพึงพอใจระดับความสูง ของที่วางแขน 20 เซนติเมตร มีค่ามากที่สุด และมีความต้องการให้เก้าอี้มีที่วางแขนส าหรับลุกขึ้นยืน มากที่สุด ส าหรับคะแนนความพึงพอใจที่ผู้สูงอายุมีต่อระดับความสูงของลูกตั้งบันไดพบว่า ที่ระดับความ สูงของลูกตั้งบันไดเท่ากับ 13 เซนติเมตรมีค่าคะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจมากที่สุดเท่ากับ 4.15 คะแนน

คำสำคัญ