การปรับปรุงคุณภาพดินเค็มโดยใช้ปุ๋ยพืชสด : ศึกษากรณีพื้นที่อ่างเก็บน้ำหนองบ่อ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การปรับปรุงคุณภาพดินเค็ม โดชใช้ใช้ปุ๋ยพืชสด : ศึกษากรณีพื้นที่อ่างเก็บน้ำหนองบ่อ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการปรับปรุงคุณภาพดินเค็มโดยใช้ โสนอัฟริกัน (Sesbania rostrata) และถั่วเขียว (Phaseolus aureus) เป็นปุ๋ยพืชสด และเพื่อ เปรียบเทียบประสิทธิภาพของปุ๋ยพืชสดต่อการปรับปรุงคุณภาพดินเค็มของโสนอัฟริกัน (S. rostrata) และถั่วเขียว (P. aureus บริเวณอ่างเก็บน้ำหนองบ่อ อำเภอบรบือ จังหวัด มหาสารคาม ทำการศึกษาคุณภาพของดินดังนี้ สีดิน ความเป็นกรด - ด่าง การนำไฟฟ้า ความเค็ม อินทรีย์วัตถุ ในโตรเนทั้งหมด ฟอสฟอรัสที่เป็นประ โยชน์และโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ ทำการวิเคราะห์ดินทั้งก่อนและหลังปรับปรุงดินด้วยปุ้ยพืชสด โดยทำการทดลองในภาคสนาม ซึ่งได้แบ่งการทคลองออกเป็น 3 ชุดการทคลอง คือ ชุดการทดลองที่ 1 ดินควบคุม(ไม่มีการ ปลูกพืช) ชุดการทคลองที่ 2 ดินที่ปรับปรุงโคยโสนอัฟริกัน(S. rostrata ) และ ชุดการทคลองที่ 3 ดินที่ปรับปรุงโดยถั่วเขียว (P. aureus) ทำการปลูกโสนอัฟริกันและถั่วเขียวเป็นเวลา 120 วัน จึงทำการสับกลบพืชเพื่อให้เป็นปีชพืชสดแล้วปล่อยให้ช่อยสลายเป็นเวลา 3 เดือนเก็บตัวอย่าง ดินมาวิเคราะห์เดือนละครั้งเป็นเวลา 3 เดือน ผลการศึกษาพบว่าดินก่อนการปรับปรุงมีสีน้ำตาลปนเหลือง pH 6.24 ? 0.09 การนำ ไฟฟ้า 5377 ? 2.52 ?S/cm ความเค็ม 0.538 ? 0.003 dS/cm ปริมาณอินทรีย์วัตถุ 0.427 ? 0.004% ไนโตรเจนทั้งหมด 0.069 ? 0.004 % ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ 4 378 ? 0.111 ppm และ โพแทสเซียมที่เป็นประ โยชน์ 12.133?0.324 ppm หลังการปรับปรุงดินด้วยโสนอัฟริกัน และถั่วเขียวเป็นปุยพืชสด ดินเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม คุณภาพของดินที่ปรับปรุงด้วยโสนอัฟริ กันเป็นปุยพืชสดมีค่าเฉลี่ยของพารามิเตอร์ต่างๆ ของเดือนที่ 1,2 และ3 ดามลำคับดังนี้ ค่า pH 6.69 ? 0.05.6.74?0.06 ,6.66?0.10 การนำไฟฟ้า 440.00 ?8.00,424.33 ?4.04,418.67?1.15 ?S/cm ความเค็ม 0.440 ? 0.008,0.424?0.004,0.419?0.001 dS/cm ปริมาณอินทรีย์วัตถุ 0.427 ? 0.004.0.505?0.022 0.609?0.012 % ไนโตรเจนทั้งหมด 0.192 ? 0.02,0.236?0.010,0.318 ?0.003 % ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ 4.908 ? 0.022, 5.640?0.036,7.303 ? 0.011 ppm และ โพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ 26.036 ? .160, 32.713?0.362,45.342?0.545 ppm ส่วนคุณภาพ ของดินที่ปรับปรุงด้วยถั่วเขียวเป็นปียพืชสด มีค่าเฉลี่ยของพารามิเตอร์ต่างๆ ของเดือนที่ 1,2 และ3 ตามลำดับดังนี้ ดังนี้ pH 6.59 ? 0.09,6.60?0.12,6.62:0.10 การนำไฟฟ้า 458.67 : 12.10,447.67 8.50 , 437.00+4.36 uS/cm ความเค็ม0.459 =0.012,0.448 0.009,0.043 + 0.004 dS/cm ปริมาณอินทรีย์วัตถุ 0.427 : 0.0.005, 0.479 0.013,0.5750.013% ไนโตรเจนทั้งหมด 0.099 + 0.001, 0.132 = 0.015.0.200 0.010 % ฟอสฟอรัสที่เป็น ประโชชน์ 4.429 0.004, 4.810 = 0.011,5.308 0.114 ppm และโพแทสเซียมที่เป็น ประโยชน์ 20.964 :0.054, 29.083 0.145, 33.200 0.799 ppm ผลการเปรียบเทียบคุณสมบัติของดินชุดควบคุม ดินชุดที่ปรับปรุงด้วยโสนอัฟริกัน และถั่วเขียวเปีนปุยพืชสด พบว่าส่วนใหญ่ดินที่ปรับปรุงด้วยปุ้ยพืชสดทั้ง 2 ชนิด มีคุณภาพ ของดินดีกว่าดินชุดควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่เมื่อวิเคราะห์รายคู่พบว่าค่า ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประ โยชน์ของดิน ในชุดควบคุมกับชุดที่ปรับปรุงด้วยถั่วเขียว มีความ แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

คำสำคัญ