ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้

บทคัดย่อ

ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้เกิดขึ้นภายใต้ความร่วมมือของสถาบัน/ศูนย์วิจัยในสถาบันอุดมศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และหน่วยงานภาคเอกชน เพื่อพัฒนากําลังคนทั้งภาคการศึกษาและภาคอุตสาหกรรมให้เป็นฐานการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ โดยใช้วิทยาศาสตร์ การวิจัย และนวัตกรรม และการเชื่อมโยงกับเครือข่ายนักวิจัยที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวและการแปรรูปผลไม้ในหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ โดยมุ่งเน้นการพัฒนานักวิจัยและผลงานวิจัย โดยผ่านกระบวนการร่วมมือ ตั้งโจทย์ ยกร่างโครงการ/แผนงานวิจัยให้ตรงตามความต้องการของผู้ใช้งาน และสามารถแข่งขันให้ได้รับทุนสนับสนุนจากแหล่งทุนภายในและต่างประเทศ ทำให้เกิดผลผลิตจากงานวิจัยมากขึ้น และผลงานวิจัยถูกต่อยอด ขยายผลได้ ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (Hub of Talent in Postharvest Technology and Processing of Fruits) มีแผนการดําเนินงานเป็นระยะเวลา 5 ปี ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2566 – 2570 โดยมีกิจกรรมภายใต้แผนงานของศูนย์ ดังนี้ กิจกรรมที่ 1 การเพิ่มจํานวนและยกระดับศักยภาพของบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและสร้างเครือข่ายระหว่างภาคการศึกษาและภาคอุตสาหกรรมการส่งออกผลไม้ กิจกรรมที่ 2 ยกร่างโครงการ/แผนงานวิจัยให้ตรงตามความต้องการของผู้ใช้งานในการปรับปรุงคุณภาพผลไม้ให้ตรงกับมาตรฐานระดับนานาชาติ กิจกรรมที่ 3 พัฒนาการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากผลไม้เศรษฐกิจเพื่อการส่งออก กิจกรรมที่ 4 การขยายผลและถ่ายทอดต้นแบบงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม กิจกรรมที่ 5 การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติและการจัดประชุมวิชาการและการเผยแพร่ผลงานวิจัยในระดับชาติและนานาชาติ ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้ (Hub of Talents in Postharvest Technology and Process of Fruits) ขึ้นที่คณะเกษตรศาสตร์ฯ มหาวิทยาลัยนเรศวร โดยมี รศ.ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท เป็นหัวหน้าศูนย์ มีสมาชิกของศูนย์ฯ จำนวนทั้งสิ้น 39 ท่าน มีสถาบันที่เข้าร่วมเป็นสมาชิกศูนย์ทั้งหมด 16 สถาบัน และเครือข่ายการวิจัยด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว 4 เครือข่าย ดังนี้ ภาคเหนือ ได้แก่ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ภาคใต้ ได้แก่ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ภาคตะวันออก ได้แก่ มหาวิทยาลัยบูรพา และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้มีการจัดทำเว็บไซต์ เพื่อให้ผู้ที่สนใจสามารถสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวของไม้ผลแต่ละชนิด การตรวจสอบคุณภาพผลไม้ เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวผลไม้ และมาตรฐานและข้อกำหนดการส่งออกผลไม้ในแต่ละประเทศ ซึ่งรวบรวมข้อมูลงานวิจัยทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ และนำมาเผยแพร่ให้ผู้ที่สนใจได้ค้นหาข้อมูลได้ผ่านเว็บไซต์ของศูนย์ฯ (https://nhptf.org/) การจัดประชุมระดมสมองเพื่อสํารวจความต้องการในการฝึกอบรมและประเด็นที่น่าสนใจจากทุกภาคส่วนเกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคในการส่งออกผลไม้ในภาคตะวันออก การจัดการหลังการเก็บเกี่ยวและการแปรรูปผลไม้ และยังได้หารือการหาโจทย์วิจัยร่วมกันในเรื่องปัญหาของเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด เพื่อร่วมแก้ไขปัญหา และพัฒนาการผลิตสับปะรดให้มีคุณภาพมากขึ้นเพื่อการส่งออก จัดอบรมการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากผลไม้เศรษฐกิจเพื่อการส่งออกให้กับกลุ่มเกษตรกรชาวสวนมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง เพื่อพัฒนาการแปรรูปมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองให้มีคุณภาพและเพิ่มมูลค่าของผลผลิต ขยายผลและถ่ายทอดต้นแบบงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม โดยการนำผลงานการวิจัย การส่งออกส้มโอฉายรังสีไปจัดแสดงในงาน Natural Products Expo East 2023 ณ เมืองฟิลาเดลเฟีย รัฐเพนซิลเวเนีย และงาน Global Produce and Floral Show 2023 ณ Anaheim Convention Center ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีผู้ที่สนใจเป็นจำนวนมาก และได้มีการจัดอบรม เรื่อง การตรวจสอบคุณภาพทุเรียนด้วย Near-infrared spectroscopy (NIR) ให้กับเกษตรกร และผู้ประกอบการที่สนใจ สร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติ โดยเข้าร่วมอบรม เป็นวิทยากร และสร้างความร่วมมือวิชาการกับประเทศต่าง ๆ การนำองค์ความรู้จากผลการวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ ก่อให้เกิดการปฏิบัติและพัฒนาในการปรับปรุงคุณภาพหลังการเก็บเกี่ยวของผลไม้และการแปรรูป สามารถลดการสูญเสีย ลดต้นทุน เพิ่มมูลค่า และเพิ่มปริมาณการส่งออกได้ นำไปสู่การยกระดับรายได้ คุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน ส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก เพิ่มศักยภาพทางเศรษฐกิจและสังคมโดยรวมของประเทศด้วยวิจัยและนวัตกรรม

คำสำคัญ