การถ่ายทอดเทคนิคการผลิตผ้ามัดหมี่ลายพร่าเลือนสู่สินค้าทางวัฒนธรรมสร้างสรรค์เพื่อพึ่งพาตนเองแก่ศูนย์ศิลปาชีพอำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

เป้าหมายหนึ่งของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579) คือการเพิ่มศักยภาพชุมชนและเศรษฐกิจ ฐานรากให้มีความเข้มแข็ง เพื่อให้ชุมชนพึ่งพาตนเองได้ อันเป็นการสนองหลักทรงงานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ความว่า “ให้ความรู้ ให้อาชีพเสริมที่จะให้อยู่เย็นเป็นสุขขึ้น” ซึ่งพระองค์ทรงมีพระราชดำริให้มีการพัฒนาหมู่บ้าน ชายแดน ไทยกัมพูชา จัดตั้งโครงการส่งเสริมศิลปาชีพอำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 ส่งเสริมให้มีอาชีพเสริมด้านการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมทอผ้าตามภูมิปัญญาดั้งเดิม แต่การพัฒนาสินค้าชุมชนประเภทผ้าไหมมัดหมี่ทอมือมีความจำเป็นเร่งด่วน เนื่องจากความต้องการที่หลากหลายของผู้บริโภคที่ตัดสินใจซื้อสินค้าจากลวดลาย สีสันและเนื้อผ้า โครงการนี้จึงได้นำองค์ความรู้จากโครงการวิจัยเทคนิคการสร้างลายแบบพร่าเลือนในงานไหมมัดหมี่ และโครงการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนามาตรฐานคุณภาพผลิตภัณฑ์ชุมชน กรณีศึกษา: ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมของเครือข่ายกลุ่มผู้ผลิตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีวัตถุประสงค์ของโครงการเพื่อ 1) เพื่อพัฒนาองค์ความรู้จากงานวิจัยเพื่อถ่ายทอดแก่กลุ่มผู้ผลิตการทอผ้าในพื้นที่เป้าหมาย 2) เพื่อพัฒนาทักษะการออกแบบ การผลิตผ้ามัดหมี่ทอมือลายแบบพร่าเลือนและ 3) เพื่อวัดผลความสำเร็จของการดำเนินการร่วมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง โดยมีกลุ่มเป้าหมายจำนวน 30 คน และกลุ่มขยายผลจำนวน 30 คน ดำเนินกิจกรรมสังเคราะห์ผลจากงานวิจัยโดยจัดทำเป็นคู่มือแล้วจัดอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการออกแบบ การผลิต การเพิ่มมูลค่า นำองค์ความรู้จากการอบรมไปสู่การปฏิบัติผลิตเป็นผืนผ้าไหมมัดหมี่ทอมือ นำผลิตภัณฑ์ไปทดสอบตลาด อบรมเพื่อส่งเสริมการตลาดพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ จัดประชุมถ่ายทอดความรู้ขยายผลไปยังกลุ่มขยายผล มีการติดตามการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์จริง และจัดเวทีสรุปบทเรียน ผลการดำเนินโครงการทำให้ได้ผลผลิตเป็น 1) คู่มือการถ่ายทอดองค์ความรู้ จำนวน 500 เล่ม 2) ต้นแบบผ้าไหมมัดหมี่ลายพร่าเลือน จำนวน 12 ผืน หลังการดำเนินโครงการมีข้อเสนอแนะว่า การส่งเสริมพัฒนาผลิตภัณฑ์ของกลุ่มผู้ผลิตต้องเน้นการติดตามการรักษาคุณภาพมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ และสนับสนุนด้านการตลาดอย่างต่อเนื่อง รวมถึงควรเร่งหาแนวทางในการพัฒนาการตลาดมูลค่าสูงเพื่อจูงใจคนรุ่นใหม่เข้าสู่การสืบสานและพัฒนาภูมิปัญญาผ้ามัดหมี่ทอมือต่อไป คำสำคัญ หัตถกรรม, พึ่งพาตนเอง, แนวพระราชดำริ, ผ้าทอมือ, ไหม

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ