ความหลากหลายทางชีวภาพของปูภายใต้การเปลี่ยนแปลงแหล่งที่อยู่อาศัยและสภาพภูมิอากาศบริเวณหมู่เกาะเต่า จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

หมู่เกาะเต่ามีแหล่งที่อยู่อาศัยของปูที่หลากหลายครอบคลุมทุกระบบนิเวศชายฝั่ง จึงน่าจะมีความหลากหลายทางชีวภาพของปูสูง อย่างไรก็ตามการพัฒนาการท่องเที่ยวจนกลายเป็นแหล่งดำน้ำติดอันดับโลก และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงขึ้น อาจส่งผลทำให้เกิดการสูญเสียแหล่งที่อยู่อาศัยและส่งผลต่อการลดลงของความหลากหลายทางชีวภาพของปูได้ การศึกษานี้ได้ทำการศึกษาความหลากชนิด ความชุกชุม และการแพร่กระจายของปูในแหล่งที่อยู่อาศัย 4 ระบบ คือ หาดทราย หาดหิน แนวปะการัง และพื้นทะเลนอกชายฝั่งรอบเกาะเต่าและเกาะนางยวน พบปูรวม 118 ชนิด 78 สกุล 28 วงศ์ โดยเป็นปูในหาดทราย หาดหิน แนวปะการัง และพื้นทะเลนอกชายฝั่ง 10, 18, 47 และ 55 ชนิด ตามลำดับ โดยปูที่มีสถานภาพเป็นชนิดเด่นพบเฉพาะในแนวปะการังเท่านั้นมี 4 ชนิด ปูส่วนใหญ่มีสถานภาพหายาก (rare species) มีปูที่น่าจะเป็นรายงานการศึกษาแรกของประเทศไทย 9 ชนิด ได้แก่ ปูเสฉวนขาลายน้ำตาล (Paguristes runyanae) ปูเสฉวน (Pagurixus rubrovittatus) ปูฟองน้ำ (Cryptodromaia hilgendorfti) ปูก้ามยาว (Ceratolambrus pugilator) ปูม้าหนามยาว (Xiphonectes longispinosus) ปูใบ้ (Actaeodes mutatus) ปูใบ้ลาย (Lophozozymus edwardsi) ปูใบ้ขาว (Palapedia integra) และปูก้ามยาว (Platylumbrus australis) และรายงานแรกของปูที่พบในทะเลฝั่งอ่าวไทย คือ ปูปะการังอ่อน (Hoplophrys oatesii) และ ปูเม่นทะเล (Echinoecus pentagonus) รวมทั้งรายงานใหม่ทางวิชาการของการพบปูไก่ม่วง (Gecarcoidea lalandii) บนเกาะเต่า การคุกคามของมนุษย์ในแหล่งที่อยู่อาศัยของปูในหาดทรายและหาดหินยังอยู่ในระดับที่ไม่ทำให้เกิดความแตกต่างของโครงสร้างประชาคมปู แต่ขึ้นอยู่กับรูปร่าง ความลาดชัน และขนาดตะกอนมากกว่า แต่มีการคุกคามเส้นทางอพยพเพื่อวางไข่ของปูไก่ม่วง (Gecarcoidea lalandii) บนหาดทรายอย่างชัดเจน ในขณะที่การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศที่ทำให้เกิดปะการังฟอกขาว ตะกอน และการแตกหักของปะการัง มีผลต่อโครงสร้างประชาคมปูในแนวปะการังควบคู่ไปกับการมีอยู่ของสิ่งมีชีวิตที่ปูเข้าไปอาศัยอยู่ด้วย นอกจากนั้นการทำประมงอวนจมปูคุกคามความหลากหลายทางชีวภาพของปูบริเวณพื้นทะเลนอกชายฝั่ง โดยมีปูที่จับมาโดยไม่ได้ใช้ประโยชน์ถึงร้อยละ 83.6 ของจำนวนชนิดของปูทั้งหมด การศึกษานี้ยังสามารถพัฒนาปูลม (Ocypode cordimana) ปูเสฉวนขาเหลือง (Clibanarius virescens) ปูปะการัง (Trapezia cymodoce, Tetralia nigrolineata) เป็นตัวบ่งชี้การเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยของปูอันเนื่องจากการคุกคามของมนุษย์และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วย การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าหมู่เกาะเต่าเป็นพื้นที่มีความหลากหลายทางชีวภาพของปูสูง จำเป็นต้องมีมาตรการและแนวทางใน การพัฒนาการท่องเที่ยวบนเกาะเต่าที่คำนึงถึงการสร้างความยั่งยืนของฐานทรัพยากรและความหลากหลายทางชีวภาพของปู

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ