แนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงโคขุน เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานราก โดยเกษตรกรมีส่วนร่วม ตำบลบ่อแก้ว อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการวิจัย แนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงโคขุน เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากโดยเกษตรกรมีส่วนร่วม ตำบลบ่อแก้ว อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน มีวัตถุประสงค์คือ 1. เพื่อศึกษาสภาพการเลี้ยงและปัญหาการเลี้ยงโคขุนของกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ตำบลบ่อแก้ว อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน 2. เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยภายใน (ควบคุมได้) ปัจจัยภายนอก (ควบคุมไม่ได้) ที่มีผลต่อการส่งเสริมและพัฒนากรเลี้ยงโคขุนของกลุ่มเกษตรกรตำบลบ่อแก้ว อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน 3. เพื่อแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงโคเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากของกลุ่มเกษตรกรตำบลบ่อแก้ว อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น (Community Based Research : CBR) เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) ของชุมชนท้องถิ่น ด้วยการเปิดโอกาสให้ชาวบ้านในพื้นที่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เป็นผู้ร่วมวิจัย ทั้งในส่วนการให้ข้อมูล การจัดเก็บข้อมูล และการวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกัน ด้านการทบทวนการเลี้ยงโคที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบันและหาแนวทางในการพัฒนาเป็นแผนธุรกิจเพื่อชุมชนด้านการเลี้ยงโคขุนและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงโคที่สร้างรายได้ให้กับคนชุมชน ผลวิจัยพบว่า โคที่เกษตรกรเลี้ยงส่วนใหญ่เป็นโคพันธุ์พื้นเมือง ซึ่งมีความทนทานต่อสภาพอากาศในพื้นที่ หากินเก่ง แต่จะมีลำตัวขนาดเล็ก น้ำหนักน้อย ขายไม่ได้ราคา ต่อมาเกษตรกรจึงหันมาเลี้ยงโคพันธุ์ลูกผสมมากขึ้นและพัฒนาการเลี้ยงเป็นโคขุนระยะสั้น แต่ก็ยังประสบปัญหาในหลายด้าน เช่น ด้านการปรับเปลี่ยนแนวคิด การปรับปรุงพันธุ์โคขุน ขาดความรู้ด้านการเลี้ยงโคขุนอย่างแท้จริง ทั้งในด้านพ่อแม่พันธุ์ที่ดี การจัดการและการป้องกันโรค อาหารโคขุน การเลี้ยงโคขุนระยะสั้น เทคโนโลยีการจัดการโคขุน การจัดการมูลโคขุนและการตลาด ดังนั้นแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาคือ ควรมีการจัดการฝูงโคขุนในระยะต่างๆ และการจัดการด้านสุขภาพโคขุน และมีความต้องการวิธีการส่งเสริมการจัดตั้งกลุ่ม การอบรม และการศึกษา และต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานที่ เกี่ยวข้องในเรื่องพ่อแม่พันธุ์ การบริการเกี่ยวกับการจัดการสุขภาพโคขุนในด้านต่างๆ ส่วนด้านเกษตรกรผู้เลี้ยงโคขุนมีจุดแข็งคือ โคขุนที่เลี้ยงเป็นพันธุ์ที่มีความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ได้แก่ โคพื้นเมือง และโคลูกผสมพื้นเมือง ที่มีความเหมาะสม แต่โคพื้นเมืองที่เกษตรกรเลี้ยงควรมีการปรับปรุงพันธุ์คัดเลือกพันธุ์ให้มีอัตราการเจริญเติบโตที่ดีขึ้น เกษตรกรส่วนใหญ่ในพื้นที่ยังขาด ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี ในการเพิ่มผลผลิตโคขุน ควรมีการอบรมความรู้ในการเลี้ยงโคขุน การดูแลสุขภาพสัตว์ การป้องและการรักษาที่มีประสิทธิภาพ ให้ความ สำคัญต่อการตลาดในการจำหน่ายผลผลิต มีแหล่งซื้อขายผลผลิตที่เหมาะสม ได้มาตรฐาน ตลอดจนให้ความสำคัญต่อการจัด ทำบัญชีฟาร์ม เพื่อทราบถึงต้นทุนการผลิตและการบริหาร การจัดการเพื่อให้ได้ต้นทุนการผลิตที่ต่ำ การส่งเสริมภาครัฐ และ ภาคเอกชน ยังมีไม่เพียงพอ