การพัฒนาชุมชนต้นแบบรองรับสังคมผู้สูงอายุโดยกลไกเชิงพื้นที่
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑. ศึกษาชุมชนต้นแบบรองรับสังคมผู้สูงอายุโดยกลไกการมีส่วนร่วมของชุมชน ๒. พัฒนาระบบดูแลสุขภาพรองรับสังคมผู้สูงอายุของพื้นที่ต้นแบบ ๓. ส่งเสริมสัมมาชีพผู้สูงอายุจากภูมิปัญญาสร้างสรรค์ของพื้นที่ต้นแบบ ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการสัมภาษณ์จำนวน ๓๐ คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ๑. ศึกษาชุมชนต้นแบบรองรับสังคมผู้สูงอายุโดยกลไกการมีส่วนร่วมของชุมชน ได้แก่ ๑) การดูแลผู้สูงอายุด้วยตนเอง การจัดสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้เหมาะสม สะดวก ปลอดภัยและเอื้อต่อการใช้ชีวิตประจำวันสำหรับผู้สูงอายุ ๒) การดูแลผู้สูงอายุโดยผู้ดูแล ผู้ดูแลหรือครอบครัวให้ความสำคัญในเรื่องความกตัญญูต่อพ่อแม่หรือผู้มีพระคุณ โดยครอบครัวได้หาปัจจัยสี่ในการดำรงชีวิตให้แก่ผู้สูงอายุ และให้ความรักและความผูกพันทางด้านจิตใจ ๓) การดูแลผู้สูงอายุจากการมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่าย หน่วยงานและองค์กรต่างๆ มีการกำหนดมาตรการ แผนงาน และนโยบายต่างๆ เพื่อให้การช่วยเหลือผู้สูงอายุและครอบครัว ตั้งแต่การจัดตั้งสถานสงเคราะห์คนชราสวัสดิการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ การรักยาพยาบาล โดยไม่ต้องเสียค่ารักษาพยาบาล บริการประกันสังคม สวัสดิการรักษาพยาบาลของภาคราชการ หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ๒. พัฒนาระบบดูแลสุขภาพรองรับสังคมผู้สูงอายุของพื้นที่ต้นแบบ ด้วยหลัก ๓ อ. อาหาร อ.ออกกำลังกาย และ อ. อารมณ์ ๑) อาหาร เป็นการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีความรู้เรื่องโภชนาการที่เหมาะสม สร้างเครือข่ายสนับสนุนด้านโภชนาการสำหรับผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุควรเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ ๒) ออกกำลังกาย ยังเป็นแนวทางส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีความรู้เรื่องประโยชน์ของการออกกำลังกายสนับสนุนให้ผู้สูงอายุสามารถออกกำลังกายได้อย่างสะดวกและปลอดภัย พัฒนาระบบบริการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสุขภาพเรื้อรัง สร้างเครือข่ายสนับสนุนด้านการออกกำลังกายสำหรับผู้สูงอายุ ๓) อารมณ์ ของผู้สูงอายุ ส่งเสริมสุขภาพจิต ป้องกันปัญหาสุขภาพจิต ดูแลผู้สูงอายุที่มีปัญหาสุขภาพจิตด้วยกิจกรรมกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต การให้คำปรึกษา การพัฒนาศักยภาพ คัดกรองภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล การให้ความรู้ การพัฒนาระบบช่วยป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในผู้สูงอายุ จัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุสันทนาการ กิจกรรมอาสาสมัคร กิจกรรมทางศาสนา กิจกรรมฝึกสติ ซึ่งการดูแลสุขภาพจิตของผู้สูงอายุเป็นสิ่งสำคัญ เพราะว่าจะช่วยให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุข และสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีความหมาย ๓. ส่งเสริมสัมมาชีพผู้สูงอายุจากภูมิปัญญาสร้างสรรค์ของพื้นที่ต้นแบบ การส่งเสริมสัมมาชีพผู้สูงอายุจากภูมิปัญญาสร้างสรรค์ของพื้นที่ต้นแบบโดยนำเอารูปแบบของกิจกรรมมาประยุกต์ใช้ในกิจกรรมโครงการโดยดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมสัมมาชีพสร้างนวัตกรรมสุขภาพ สมุนไพรในชุมชน เสื่อกกนวดเท้า ลานธรรมนำ โดยมีการการเตรียมความพร้อม คณะกรรมการผู้ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุมตกลงกันในการดำเนินโครงการ โดยคณะกรรมการในการดำเนินการประกอบไปด้วยผู้นำชุมชน คณะกรรมการวัด ประธานชมรมผู้สูงอายุ พระภิกษุที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนสำนักงานพัฒนาชุมชน ผู้แทนองค์การบริหารส่วนตำบลกระชอน และผู้แทนเครือข่ายเพื่อตกลงร่วมกันในการปฏิบัติและแต่งตั้งคณะกรรมการในการปฏิบัติหน้าที่ การดำเนินกิจกรรมโครงการคณะกรรมการที่มีส่วนรับผิดชอบตามแผนกต่าง ๆ ปฏิบัติหน้าที่ และเปิดให้ผู้สูงอายุที่เดินทางมาเพื่อเข้าร่วมกิจกรรมได้ลงทะเบียน ในช่วงเช้า เนื่องด้วยในปัจจุบันมีสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส โควิด-๑๙ จึงมีมาตรการในการคัดกรองผู้สูงอายุที่เข้ามาร่วมกิจกรรมโครงการเพื่อเป็นการป้องกัน ซึ่งแบ่งออกเป็น ๓ กิจกรรม ได้แก่ สมุนไพรในชุมชน เสื่อกกนวดเท้า ลานธรรมนำสุข