การเพิ่มรายได้ของชุมชนชายทะเลโดยการเพิ่มมูลค่าขยะพลาสติกทะเลเป็นผลิตภัณฑ์วัสดุก่อสร้างโดยเป็นสินค้าของชุมชนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

บทคัดย่อ

โครงการ การเพิ่มรายได้ของชุมชนชายทะเลโดยการเพิ่มมูลค่าขยะพลาสติกทะเลเป็นผลิตภัณฑ์วัสดุก่อสร้างโดยเป็นสินค้าของชุมชนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เป็นโครงการจัดการความรู้การวิจัยและถ่ายทอดเพื่อการใช้ประโยชน์ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ถ่ายทอดความรู้การแปรรูปขยะพลาสติกทะเลเป็นวัสดุก่อสร้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมให้กับชุมชนชายฝั่งทะเลอ่าวไทย โดยใช้องค์ความรู้การแปรรูปขยะพลาสติกเป็นส่วนผสมมวลรวมในวัสดุก่อสร้างคอนกรีตที่มีกระบวนการผลิตด้วยเครื่องจักรระดับชุมชน (2) เพิ่มรายได้ให้กับชุมชนชายฝั่งทะเลด้วยการดำเนินธุรกิจการผลิตและจำหน่ายวัสดุก่อสร้างจากขยะพลาสติกทะเลในรูปแบบที่เหมาะสมกับชุมชน (3) สร้างชุมชนต้นแบบที่สามารถเป็นพี่เลี้ยงสำหรับขยายผลถ่ายทอดองค์ความรู้ส่งต่อไปสู่ชุมชนชายทะเลที่มีปัญหาขยะพลาสติกตกค้างในพื้นที่อื่น ๆ ต่อไปได้ โดยวิธีการดำเนินงานเป็นรูปแบบการถ่ายทอดความรู้แบบมีส่วนร่วมของนักวิจัยและชุมชนกลุ่มเป้าหมาย 2 ชุมชน คือ (1) อบต.แหลมฟ้าผ่า โดยชุมชนบ้านขุนสมุทรจีน จังหวัดชลบุรี และ (2) ชุมชนบ้านอำเภอ อำเภอสัตหีบ จังหวัดสมุทรปราการ การถ่ายทอดความรู้อบรมเชิงปฏิบัติการ ประกอบด้วยกิจกรรมหลัก 3 กิจกรรม คือ (1) ลงพื้นที่กลุ่มเป้าหมายถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการจัดการขยะพลาสติกทุกชนิดเป็นส่วนผสมทดแทนมวลรวมปกติในคอนกรีตเพื่อผลิตเป็นวัสดุก่อสร้าง โดยการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านเครื่องจักรอุปกรณ์ และด้านกระบวนการผลิตวัสดุก่อสร้างจากขยะพลาสติกทะเลในรูปแบบต่าง ๆ คือ บล็อกปูพื้น บล็อกก่อผนัง และขอบคันหิน (2) นำกลุ่มเป้าหมายศึกษาดูงานด้านการทดสอบวัสดุก่อสร้างจากขยะพลาสติกทะเล เทียบเคียงตามมาตรฐาน มอก. ของวัสดุก่อสร้างแต่ละประเภท เพื่อให้ทราบถึงคุณสมบัติด้านต่าง ๆ เปรียบเทียบกับวัสดุก่อสร้างปกติที่จำหน่ายตามท้องตลาด ณ หน่วยวิจัยวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (3) ลงพื้นที่กลุ่มเป้าหมายถ่ายทอดความรู้ด้านการวิเคราะห์ความคุ้มค่าในการลงทุนการจัดทำแผนธุรกิจ และการจัดหาตลาดสำหรับจำหน่ายผลิตภัณฑ์ โดยมุ่งเน้นให้เกิดชุมชนต้นแบบลักษณะเป็นชุมชนพี่เลี้ยงที่สามารถถ่ายทอดความรู้ให้กับชุมชนอื่น ผลการดำเนินงานพบว่า กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถผลิตสินค้าวัสดุก่อสร้างที่มีส่วนผสมของขยะพลาสติกทะเล คือ บล็อกปูพื้น บล็อกก่อผนัง และขอบคันหิน ได้ (สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ข้อที่ 1) กลุ่มเป้าหมายสามารถจัดตั้งวิสาหกิจชุมชน ดำเนินธุรกิจการผลิตและจำหน่ายวัสดุก่อสร้างจากขยะพลาสติกทะเลในรูปแบบที่เหมาะสมกับชุมชนซึ่งช่วยเพิ่มรายได้ให้กับชุมชน (สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ข้อที่ 2) อีกทั้งเกิดชุมชนต้นแบบที่สามารถเป็นพี่เลี้ยงสำหรับขยายผลถ่ายทอดองค์ความรู้ส่งต่อไปสู่ชุมชนชายทะเลที่มีปัญหาขยะพลาสติกตกค้างในพื้นที่อื่น ๆ ต่อไปได้ (สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ข้อที่ 3) ซึ่งข้อเสนอแนะที่ได้จากโครงการนี้ คือ ชุมชนมีความต้องการเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับชุมชนในการผลิตสินค้า โดยชุมชนที่มีความเข้มแข็งสามารถสร้างเครือข่ายความร่วมมือได้อย่างหลากหลาย และจะช่วยเป็นการส่งเสริมให้เกิดการขยายต่อยอดองค์ความรู้ไปสู่พื้นที่อื่น ๆ ได้ ทั้งนี้การเกิดเครือข่ายที่เข้มแข็ง มีประสิทธิภาพ จะช่วยกันแก้ไขปัญหาร่วมกันได้อย่างยั่งยืน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ