นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์โดยใช้ภูมิสารสนเทศ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก จำนวน 11 กลุ่มเรื่อง (2) ถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพื้นที่ด้านภัยคุกคามคุณภาพชีวิต ต่อชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ (3) เสนอแนวทางในการจัดการความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิต บนพื้นฐานการวิเคราะห์ข้อมูลภูมิสารสนเทศ มีระเบียบวิธีวิจัยของการวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภัยโดยวิธีการวิเคราะห์การตัดสินใจแบบหลายหลักเกณฑ์และการบูรณาการข้อมูลความอันตรายและความเปราะบาง จัดทำเป็นแผนที่ และจัดประชุมเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ และสังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเสนอแนวทางการจัดการความเสี่ยงภัย ผลการศึกษา พบว่า สามารถสร้างองค์ความรู้ของพื้นที่เสี่ยงภัยได้ 11 กลุ่มเรื่อง ได้แก่ พื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม พื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง พื้นที่เสี่ยงแผ่นดินถล่ม พื้นที่เสี่ยงไฟป่า พื้นที่เสี่ยงการเผาในที่โล่งด้านเกษตรกรรม พื้นที่เสี่ยงบุกรุกป่าไม้ พื้นที่เสี่ยงอุบัติเหตุจราจร พื้นที่เสี่ยงความแออัดและการขยายตัวของเมืองแบบกระจัดกระจาย พื้นที่เสี่ยงปัญหาหมอกควันไฟและมลพิษทางอากาศ พื้นที่เสี่ยงการกระทำผิดกฎหมายและการลักลอบข้ามแดน และ พื้นที่เสี่ยงโรคระบาด และอุบัติใหม่ อุบัติซ้ำ การสื่อสารชุมชนและการถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพื้นที่ด้านภัยคุกคามคุณภาพชีวิต ต่อชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พบว่า ผู้ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้มีความพึงพอใจในภาพรวมของกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ระดับมาก โดยมีประเด็นที่มีค่าคะแนนความพึงพอใจมากที่สุด คือ เนื้อหาของกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพื้นที่ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อการเรียนรู้และแก้ปัญหาชุมชนได้ ทั้งนี้ มีข้อเสนอแนะแนวทางในการจัดการความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิต บนพื้นฐานการวิเคราะห์ข้อมูลภูมิสารสนเทศ โดยการใช้แผนที่อันตรายและแผนที่เสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิต เพื่อเป็นองค์ความรู้ในการเฝ้าระวัง เตือนภัย และบริหารจัดการความเสี่ยงในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งการจัดการในระยะเร่งด่วนและระยะยาว และในการวางแผนการจัดการ การสร้างมาตรการ การเข้าถึงเพื่อเตือนภัยและเฝ้าระวัง รวมทั้ง การพิจารณาโครงการต่าง ๆ ของหน่วยงานภาครัฐ และองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ควรมีการสร้างมาตรการที่สอดคล้องกับคุณลักษณะความเสี่ยงที่เกิดในพื้นที่และชุมชน