ปัจจัยทำนายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพของผู้ต้องขังชายที่ติดเชื้อเอชไอวี ในเรือนจำเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องเป็นปัญหาสำคัญของผู้ต้องขังที่ติดเชื้อเอชไอวีในสถานการณ์คนล้นคุก ซึ่งจำเป็นต้องมีพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพที่เหมาะสม การวิจัยแบบความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพของผู้ต้องขังชายที่ติดเชื้อเอชไอวี กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ต้องขังชายในเรือนจำเขตกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างหลายขั้นตอน จำนวน 200 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนกรกฎาคม ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2564 เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสอบถามความมีคุณค่าในตนเอง การรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติพฤติกรรม การรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติพฤติกรรม การรับรู้ความสามารถของตนเอง การสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพ (มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคอยู่ระหว่าง 0.80-0.94) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับสูง เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า พฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพด้านความรับผิดชอบต่อสุขภาพ ด้านสัมพันธภาพระหว่างบุคคล และด้านการพัฒนาทางจิตวิญญาณอยู่ในระดับสูง ส่วนด้านกิจกรรมทางกายและด้านการจัดการความเครียดอยู่ในระดับปานกลาง โดยปัจจัยการรับรู้ความสามารถของตนเอง (b = 0.404, p < .001) การรับรู้อุปสรรค (b = -0.209, p <.001) การรับรู้ประโยชน์ (b = 0.235, p<.001) และการสนับสนุนทางสังคม (b = 0.184, p = .002) สามารถร่วมทำนายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพได้ร้อยละ 48.2 (R2 = .482, R2adj = .471, p <.001) ผลการวิจัยนี้เสนอแนะว่า พยาบาลเรือนจำหรือบุคลากรที่เกี่ยวข้องควรพัฒนาโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพในกลุ่มผู้ต้องขังชายที่ติดเชื้อเอชไอวี โดยให้ความสำคัญกับการรับรู้ความสามารถของตนเอง ลดการรับรู้อุปสรรคในการปฏิบัติพฤติกรรม เน้นให้เห็นถึงประโยชน์ของการปฏิบัติพฤติกรรม ร่วมกับส่งเสริมบุคคลในเรือนจำสนับสนุนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อให้กลุ่มผู้ต้องขังชายที่ติดเชื้อเอชไอวีมีสุขภาพที่ดีตลอดจนพ้นโทษ

คำสำคัญ