การศึกษาและพัฒนาเทคนิคการปฏิบัติการฝนหลวงเชิงพื้นที่ กรณีศึกษา : พื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

พื้นที่ 5 อำเภอของจังหวัดกาญจนบุรี ได้แก่ บ่อพลอย ห้วยกระเจา เลาขวัญ หนองปรือ และพนมทวน เป็นพื้นที่ที่มีโอกาสสูงที่จะเกิดฝนแล้งในช่วงฤดูแล้ง ปี 2564/65 นั้น การแก้ปัญหาทางหนึ่งคือการปฏิบัติการฝนหลวงเพื่อช่วยเหลือพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้ง ขาดแคลนน้ำเพื่ออุปโภค-บริโภคโดยเฉพาะพื้นที่ การเกษตรและ การให้บริการระบบประปา การดำเนินการวิจัยก็เป็นอีกช่องทางหนึ่งที่จะทำให้การปฏิบัติการฝนหลวงในพื้นที่ให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาและพัฒนาเทคนิคการปฏิบัติการฝนหลวงในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อเพิ่มจำนวนพื้นที่ที่ได้รับประโยชน์จากการปฏิบัติการฝนหลวงให้สูงขึ้น มีปริมาณฝนตกลงสู่พื้นที่เป้าหมายมากยิ่งขึ้น และครอบคลุมพื้นที่แห้งแล้งที่เพิ่มขึ้น และเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรและความต้องการน้ำอย่างยั่งยืน โดยในปี 2565 เป็นปีที่ 2 ในการดำเนินโครงการ โดยกำหนดเกณฑ์เงื่อนไข (Criteria) เพื่อพัฒนารูปแบบการปฏิบัติการฝนหลวงที่เหมาะสม จากการศึกษาข้อมูลตัวแปรผลตรวจอากาศชั้นบนในวันที่มีฝนตกในพื้นที่ศึกษาระหว่างเดือนมีนาคม - ตุลาคม พ.ศ. 2561-2563 จำนวน 242 วัน โดยใช้วิธีการ Box and Whisker Plot เพื่อศึกษาค่าพิสัยควอไทล์ (Inter Quartile Range) พบว่า ค่า LI มีค่าระหว่าง -1.5 ถึง 0.4 ค่า SI มีค่าระหว่าง -0.4 ถึง 1.3 ค่า KI มีค่าระหว่าง 33.9 ถึง 37.0 ความเร็วลมระดับ 5,000-10,000 ฟุต มีค่า 7.0 ถึง 15.7 นอต และ ความชื้นสัมพัทธ์ระดับ 5,000-10,000 ฟุต มีค่าระหว่างร้อยละ 71.8 ถึง 87.2 และในปี พ.ศ.2565 ได้ทำการทดสอบเกณฑ์เงื่อนไขที่กำหนดขึ้น โดยแสดงตัวอย่างข้อมูลบางส่วนดังภาพที่ xx โดยการบินปฏิบัติการฝนหลวงให้กับพื้นที่ศึกษาและได้ตัวอย่างตามเงื่อนไขจำนวน 27 ตัวอย่าง ซึ่งโครงการศึกษานี้อยู่ระหว่างการวิเคราะห์ตัวอย่างที่ได้จากการบินทดสอบและดำเนินการสรุปผล

คำสำคัญ