การวิเคราะห์เพื่อระบุแหล่งไพลินจากไทย ศรีลังกา ไนจีเรีย และมาดากัสการ์

บทคัดย่อ

ไพลินนั้นเป็นชื่อทางอัญมณีของแร่คอรันดัมที่มีสีน้าเงินมีแหล่งก้าเนิดได้หลายแบบ ชนิดของ หินต้นก้าเนิดที่แตกต่างกัน แสดงความสัมพันธ์กับองค์ประกอบทางเคมีของไพลินที่เป็นธาตุร่องรอย รวมถึงมลทินภายในที่เป็นแร่มลทินด้วย ดังนั้นการหาความสัมพันธ์ระหว่างอัตราส่วน Fe/Ti กับ Cr/Ga จึงถูกน้ามาใช้ในการจ้าแนกแหล่งพลอย ดังนั้นการใช้ความสัมพันธ์ของอัตราส่วนดังกล่าว ประกอบกับมลทินแร่ที่พบในไพลินจึงน่าจะสามารถใช้จ้าแนกไพลินจากไทย ศรีลังกา ไนจีเรีย และ มาดากัสการ์ได้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เครื่องมือพื้นฐานและเครื่องมือวิเคราะห์ขั้นสูงใน ห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีในการจ้าแนกไพลินจากประเทศไทย ศรีลังกา มาดากัสการ์ และ ไนจีเรียเนื่องจากในห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีทั่วไปในประเทศไทยไม่มีเครื่องมือที่ผลงาน ศึกษาวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารเชิงวิชาการใช้ในการจ้าแนกแหล่งอัญมณี มลทินภายใน (inclusion) ที่สามารถใช้เป็นข้อบ่งชี้ในการจ้าแนกแหล่งได้ ได้แก่มลทินเส้น ไหมสีน้าตาลแดงที่มักพบเป็นลักษณะแผ่นแบนพบในตัวอย่างไพลินจากบางกะจะ มลทินลักษณะ แกนกลางสีเหลืองพบได้ในตัวอย่างจากดิเอโก การวัดองค์ประกอบทางเคมีด้วย EDXRF พบว่าปริมาณ Cr2O3 วัดได้ค่าต่้ากว่าขอบเขตของเครื่องมือ เมื่อน้ามาหาค่าความสัมพันธ์ในสัดส่วน Cr/Ga จึงมีค่า เป็น 0 จึงหาค่าความสัมพันธ์ Fe2O3/TiO2 พบว่าไพลินจากบางกะจะมีค่าสูงกว่าไพลินจากแหล่งอื่นที่ ศึกษา และไพลินจากแหล่งศรีลังกามีค่าสัดส่วน Fe2O3/TiO2 น้อยที่สุดสอดคล้องกับลักษณะของ แหล่งก้าเนิด

คำสำคัญ