ตัวแบบการค้นคืนเชิงความหมายสำหรับความรู้ผลไม้เศรษฐกิจไทยบนฐานออนโทโลยี

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ออกแบบและพัฒนาคลังคำด้วยการจัดทำดัชนีเชิงความหมายสำหรับผลไม้เศรษฐกิจไทย และ 2) เพื่อออกแบบ พัฒนา และประเมินตัวแบบค้นคืนเชิงความหมายสำหรับผลไม้เศรษฐกิจไทย เพื่อช่วยให้ผู้ใช้ได้เข้าถึงความรู้เกี่ยวกับผลไม้เศรษฐกิจไทยได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว ผลการวิจัยได้พัฒนาคลังคำโดยใช้แนวทางการจัดทำดัชนีเชิงความหมายโดยนำภาษาเอสเคโอเอสมาประยุกต์ใช้ ซึ่งคลังคำที่พัฒนาขึ้นจำแนกตามหมวดหมู่ได้ 10 คอลเล็คชัน ประกอบด้วยคอนเซ็ปต์จำนวน 101 คอนเซ็ปต์ การออกแบบออนโทโลยีตามแนวทางกระบวนการวิศวกรรมออนโทโลยี ประกอบด้วยคลาสหลักจำนวน 4 คลาส และคลาสย่อยจำนวน 12 คลาส การออกแบบออนโทโลยีโดยสร้างคุณสมบัติประเภท Datatype properties จำนวน 1 คุณสมบัติ คุณสมบัติประเภท Object properties จำนวน 12 คุณสมบัติสำหรับจัดเก็บรายการความรู้ เชื่อมโยงรายการความรู้ภายในฐานความรู้ และเขื่อมโยงรายการความรู้กับคำสำคัญในคลังคำ ใช้ภาษา SWRL สำหรับการสร้างกฎเพื่อเพิ่มเติมความรู้ในฐานความรู้ ตัวแบบการค้นคืนเชิงความหมายประกอบด้วย 3 ขั้นตอน 1) การประมวลคำสำคัญ โดยมีการประยุกต์ใช้ค่าสัมประสิทธิ์ความคล้ายคลึงของแจ็กการ์ด เพื่อระบุคำค้น 2) การประมวลผลคำค้น เพื่อสร้างคำสั่งสำหรับการค้นหาด้วยภาษา SPARQL สำหรับการค้นหาแบบ Concept-based และ Keyword-based และ 3) การแสดงผลลัพธ์ที่มีการคำนวณ ค่าความคล้ายคลึงเชิงมุมโคไซน์เพื่อหาคล้ายคลึงของแต่ละรายการความรู้ ผลการประเมินตัวแบบโดยการทดลองการค้นหา 30 ชุดคำค้นที่แตกต่างกัน แล้วนำมาวิเคราะห์ค่าความแม่นยำได้ร้อยละ 91.39 ค่าความระลึกร้อยละ 83.44 และค่าอัตราการรู้จำร้อยละ 87.23 ผลการประเมินระบบการค้นคืนเชิงความหมายที่พัฒนาขึ้นมาโดยทดสอบการค้นทั้งหมด 400 รายการ ผลการประเมินระบบในภาพรวมได้ค่าความแม่นยำร้อยละ 63.31 ค่าความระลึกร้อยละ 95.74 และค่าอัตราการรู้จำร้อยละ 76.22 คำสำคัญ: ตัวแบบการค้นคืนเชิงความหมาย, ดัชนีเชิงความหมาย, การวัดค่าความคล้ายคลึง, ผลไม้เศรษฐกิจไทย

คำสำคัญ