เครือข่ายการเกื้อหนุนทางสังคมในบริบทอีสาน : มุมมองจากผู้สูงอายุวัยปลาย

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัยเรื่อง เครือข่ายและการเกื้อหนุนทางสังคมในบริบทอีสาน: มุมมองจากผู้สูงอายุวัยปลาย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความคิดเห็นของผู้สูงอายุวัยปลาย ที่อาศัยอยู่ในชุมชนเมือง และชุมชนชนบท ในเขตอีสานล่าง ที่เรียกว่าเขต นครชัยบุรินทร์ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสนทนากลุ่ม (focus group) และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย (inductive content analysis) เครือข่ายและการเกื้อหนุนทางสังคม (social networks and social support) เป็นปัจจัยที่สำคัญที่ก่อให้เกิดผลทางบวกต่อสุขภาพ และบ่งชี้สุขภาวะของผู้สูงอายุ ทั้งทางด้านร่างกาย และด้านจิตใจ ผู้สูงอายุวัยปลาย เป็นผู้สูงอายุอยู่ในภาวะที่ต้องพึ่งพาผู้อื่น หรือมีการเจ็บป่วย ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ทำให้มีผลต่อเครือข่ายและการเกื้อหนุนทางสังคมของผู้สูงอายุ ผลการวิจัย มีข้อค้นพบที่สำคัญ ได้แก่ 1) สร้างสุขภายใน (Creating inner happiness) ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 1.1ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน และ 1.2 ทำประโยชน์บนความจำกัด 2) ความสุขบั้นปลายชีวิต (Happiness in late life) ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 2.1 บุตรหลานสร้างสุข 2.2 ยาวิเศษ 2.3 ที่พึ่งทางใจ 3) สร้างสมดุลให้ชีวิต (Balancing in life) ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 3.1 เรียนรู้สิ่งใหม่ และ 3.2 เข้าใจบริบท 4) อยู่อย่างจำกัด (Support strain) ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 4.1 ยอมรับ และ ทำใจ และ 4.2 อดคิดไม่ได้ และ อยากจะบอก ผลการวิจัยทำให้เกิดความเข้าใจในมุมมองของผู้สูงอายุวัยปลายในประเด็นเกี่ยวกับเครือข่าย และการเกื้อหนุนทางสังคม การมีปฏิสัมพันธ์กับสังคมของผู้สูงอายุวัยปลายในบริบทของสังคมวัฒนธรรมของภาคอีสาน และใช้เป็นข้อมูลสำหรับนำไปกําหนดนโยบาย โครงการ ในด้านการเกื้อหนุนทางสังคม การสร้างเสริมความเป็นอยู่ที่ดี และคุณภาพชีวิตแก่ผู้สูงอายุวัยปลาย คำสำคัญ: เครือข่ายทางสังคม การเกื้อหนุนทางสังคม ผู้สูงอายุ

คำสำคัญ