องค์ความรู้สู่ชุมชน : นวัตกรรมกรองน้ำด้วยนาโนเทคโนโลยีเพื่อการพึ่งตนเองของชุมชนบ้านสัก ต.บ้านเอื้อม อ.เมืองลำปาง จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

จากผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำที่ชุมชนบ้านสัก พบว่าไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานน้ำสะอาด เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง และชุมชนบ้านสัก ทำงานร่วมกันเพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านน้ำเพื่อนำไปประยุกต์ใช้จริง โดยเลือกใช้เทคโนโลยีที่มีต้นทุนต่ำ มีความยั่งยืน ใช้งาน/บำรุงรักษาง่าย และสามารถใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่นเพื่อพัฒนาเป็นวัสดุกรอง โดยมีแนวทาง 4 ด้านเพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีและความยั่งยืนในการพึงพาตัวเอง โดย 1)”วัสดุกรองน้ำอย่างง่าย ต้นทุนต่ำ จากวัสดุและภูมิปัญญาในชุมชน” เช่น การพัฒนาวัสดุกรองเซรามิกจากเศษเซรามิกเหลือทิ้งจากกระบวนการผลิต เพื่อพัฒนาไส้กรองน้ำครัวเรือนสำหรับกำจัดเชื้อโรคที่มากับน้ำ 2) ถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาระบบกรองน้ำ วิธีการบำรุงรักษาระบบกรอง และวิธีการตรวจวัดคุณภาพอย่างง่าย 3) สร้าง “นักบริหารจัดการน้ำรุ่นเยาว์” ผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้ร่วมกับโรงเรียนวัดบ้านสัก เพื่อให้เข้าใจและตระหนักในคุณภาพน้ำที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ และ 4) “อนุรักษ์แหล่งน้ำบาดาล” โดยการถ่ายทอดองค์ความรู้ในการบริหารจัดน้ำเพื่อการเกษตร การจัดการแปลง และเกษตรอินทรีย์โดยการใช้ปุ๋ยอินทรีย์และสารชีวภัณฑ์ เพื่อลดการใช้สารเคมีที่ป้องกันปัญหาการปนเปื้อนของสารเคมีทางการเกษตรในสิ่งแวดล้อมทั้งน้ำและดิน

คำสำคัญ