การพัฒนาครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรในตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi Experimental Study) ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ประสิทธิผลของครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม 2) เพื่อเปรียบเทียบอาการปวดข้อของผู้ป่วย ก่อน-หลัง การใช้ครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมและ 3) เพื่อศึกษาระดับความพึงพอใจต่อการใช้ครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ประชากรกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านคำยาง อำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานีตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2564 ถึงเดือน กันยายน 2565 จำนวน 30 คน ที่มีช่วงอายุ 30 – 80 ปี แบ่งอาสาสมัครออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 15 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบประเมินความเจ็บปวด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติวิเคราะห์paired t-test การศึกษาพบว่า ก่อนการทดสอบอาสาสมัครกลุ่มควบคุมมีค่าเฉลี่ยระดับอาการปวดเท่ากับ 7.57?1.65 และภายหลังการทดสอบ 6 สัปดาห์ พบว่า อาสาสมัครกลุ่มควบคุมมีค่าเฉลี่ยระดับอาการปวดเท่ากับ 1.86?1.21 เมื่อนำมาทำการทดสอบความแตกต่างทางสถิติถึงประสิทธิผลในการบรรเทาอาการปวดข้อในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมกลุ่มควบคุม ก่อนการทดสอบ และหลังการนวดเท้าด้วยตนเองพบว่าแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ก่อนการทดสอบมีค่าเฉลี่ยระดับอาการปวดเท่ากับ 7.07?1.49 และภายหลังการทดสอบ 6 สัปดาห์ค่าเฉลี่ยระดับอาการปวดเท่ากับ 1.27?1.22เมื่อนำมาทำการทดสอบความแตกต่างทางสถิติถึงประสิทธิผลในการบรรเทาอาการปวดข้อในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมกลุ่มทดลองก่อนการทดสอบ และหลังการนวดเท้าพบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) นำข้อมูลที่ได้มาทำการเปรียบเทียบประสิทธิผลในการบรรเทาอาการปวดข้อ หลังการนวดเท้าโดยไม่ใช้ครีม และหลังการนวดเท้าโดยใช้ครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 พบว่า ประสิทธิผลในการบรรเทาอาการปวดในอาสาสมัครกลุ่มทดลองที่นวดเท้าโดยไม่ใช้ครีมนวดสมุนไพร มีค่าเฉลี่ย 1.93?1.21 และประสิทธิผลในการบรรเทาอาการปวดในอาสาสมัครกลุ่มควบคุมที่นวดโดยใช้ครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 มีค่าเฉลี่ย 1.13?0.07 ผลปรากฏว่าประสิทธิผลในการบรรเทาอาการปวดหลังการนวดเท้าโดยใช้ครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 และการนวดเท้าโดยไม่ใช้ครีมนวดสมุนไพร แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.03 ผลการประเมินความพึงพอใจทางกายภาพ และในประสิทธิผลของครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1 โดยใช้สถิติ พบว่าอาสาสมัครมีความพึงพอใจต่อผลของการใช้ครีมนวดสมุนไพรต่อการบรรเทาอาการปวดข้อเข่า มีค่าเฉลี่ยที่ 4.60? 0.51 อยู่ในระดับพึงพอใจมากที่สุดจากการประเมินความพึงพอใจลักษณะทางกายภาพของครีมนวดสมุนไพร พบว่า อาสาสมัครส่วนใหญ่มีความพึงพอใจโดยรวมต่อลักษณะทางกายภาพของครีมนวดจากสารสกัดสมุนไพรตำรับหลวงปู่แฟ๊บ 1มีค่าเฉลี่ยที่ 4.27?0.46 อยู่ในระดับพึงพอใจมากคำสำคัญ: ความพึงพอใจ ครีมนวดสมุนไพร อาการปวดข้อ ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม

คำสำคัญ