การพัฒนาธรรมนูญสุขภาพเชิงพุทธเพื่อสร้างเสริมสุขภาวะของคนในชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบ และแนวปฏิบัติธรรมนูญสุขภาพเชิงพุทธ และเพื่อศึกษากระบวนการและแนวปฏิบัติธรรมนูญสุขภาพเชิงพุทธของวัดต้นแบบ ผู้ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน ๒๐ รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบการสัมภาษณ์เชิงลึก การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาพิจารณาประเด็นหลักและแบ่งออกเป็นประเด็นย่อย ผลการวิจัยพบว่า ๑. องค์ประกอบและแนวปฏิบัติธรรมนูญสุขภาพเชิงพุทธ มีปัญหาได้แก่ ปัญหาด้านพฤติกรรมของพระสงฆ์ด้านโภชนาการ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ปัญหาด้านความรับผิดชอบต่อสุขภาพพระสงฆ์ ปัญหาด้านการจัดสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยภายในวัด ปัญหาด้านการมีส่วนร่วมและสนับสนุนภาคี ๒. รูปแบบกระบวนการและแนวปฏิบัติธรรมนูญสุขภาพเชิงพุทธของวัดต้นแบบ ได้แก่ กระบวนการดูแลสุขภาพของพระสงฆ์บูรณาการกับระบบการสาธารณสุข บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมสุขภาพพระสงฆ์ และกระบวนการบริหารจัดการดูแลสุขภาพของพระสงฆ์ร่วมกับภาคี ๓. พัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ตามแนววิถีพุทธในการบูรณาการสาธารณสุขชุมชนเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี มีองค์ประกอบ ดังนี้ ๑) หลักไตรสิกขา ๒) การดูแลสุขภาพตามระบบการสาธารณสุข ได้แก่ การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกัน การรักษาพยาบาล การฟื้นฟู ๓) กระบวนการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม ๔) สุขภาวะพระสงฆ์ที่ดี ๔. องค์ความรู้ที่ได้ พบว่า รูปแบบกระบวนการและแนวปฏิบัติธรรมนูญสุขภาพเชิงพุทธของวัดต้นแบบ ต้องคำนึงถึงปัญหาการเสริมสร้างสุขภาวะพระสงฆ์ บทบาทของวัด ชุมชน และหน่วยงานภาครัฐในการจัดการสุขภาวะพระสงฆ์ให้สอดคล้องกับหลักไตรสิกขา และการดูแลสุขภาพตามระบบการสาธารณสุข ซึ่งจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตที่ดีของพระสงฆ์คำสำคัญ : สุขภาวะ, การพัฒนารูปแบบ, การบูรณาการ, คุณภาพชีวิต

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ