เครือข่าย ชุมชน 9 ดี: กระบวนการสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคมในจังหวัดบุรีรัมย์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อศึกษาแนวทางการสร้างเครือข่าย ๙ดี เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคมในจังหวัดบุรีรัมย์ ๒) เพื่อสร้างรูปแบบเครือข่าย ๙ดี เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคมในจังหวัดบุรีรัมย์ และ ๓) เพื่อวิเคราะห์การเชื่อมโยงเครือข่าย ๙ดี เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคมในจังหวัดบุรีรัมย์ ดำเนินการโดยวิธีวิจัยแบบผสานวิธี และวิจัยเชิงปฏิบัติการ ประชากรคือ ๑) บ้านตะโคง หมู่ ๑ ตำบลบ้านด่าน อำเภอบ้านด่าน ๒) บ้านบุ หมู่ ๑๒ ตำบลปราสาท อำเภอบ้านด่าน ๓) หนองเต็งใหญ่ หมู่ที่ ๑๗ ตำบลหนองเต็ง อำเภอกระสัง ๔) บ้านยาง ตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ ๕) บ้านตลาดโพธิ์ ตำบลตลาดโพธิ์ อำเภอลำปลายมาศ ๖) บ้านสนวนนอก ตำบลสนวน อำเภอห้วยราช ๗) บ้านโคกเหล็ก ตำบลโคกเหล็ก อำเภอห้วยราช และ ๘) บ้านนาโพธิ์ ตำบลนาโพธิ์ อำภอนาโพธิ์ จังหวัดบุรีรัมย์ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน ๕๐ รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง ผลการวิจัย พบว่า ๑. แนวทางการสร้างเครือข่าย ๙ดี เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคมในจังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์มีแนวทางการเสริมสร้างเครือข่าย ๙ ดี ทั้งในระดับจังหวัด ระดับตำบล และระดับชุมชนหรือหมู่บ้าน ผู้ที่วางนโยบายเครือข่ายชุมชนคุณธรรม ๙ดี คืออดีตผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์ (นายเสรี ศรีหะไตร) ซึ่งมีกระบวนการประกอบด้วย ๑) การสร้างความเข้าใจในทุกระดับ ๒) จัดตั้งองค์กรและคณะทำงานขับเคลื่อนธรรมนูญหมู่บ้านสันติสุข ๓) จัดทำธรรมนูญหมู่บ้านสันติสุข ๙ ดี ๔) กำหนดยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนธรรมนูญหมู่บ้าน ๕) การขับเคลื่อนการทำแผนชีวิตหมู่บ้านสันติสุข ๙ ดี เพื่อให้ทุกหมู่บ้านนำธรรมนูญหมู่บ้านสันติสุข ๙ดี มาสู่การปฏิบัติในการแก้ไขปัญหา ๒. สร้างรูปแบบเครือข่าย ๙ดี เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคมในจังหวัดบุรีรัมย์ การสร้างรูปแบบเครือข่ายชุมชน ๙ ดี มี ๓ ระดับ คือ ระดับจังหวัด ระดับตำบล และระดับชุมชน/หมู่บ้าน เป็นการขับเคลื่อนเครือข่ายด้วยพลังบวร ที่เป็นนโยบายการรณรงค์ให้ประชาชนรักษาศีล ๕ มีส่งเสริมการปกครองและรักษาความสงบเรียบร้อย เช่น งานศพปลอดเหล้า ปลอดการพนัน มีการส่งเสริมเศรษฐกิจเพื่อเพิ่มศักยภาพในการประกอบอาชีพให้ทุกครัวเรือนปลูกผักสวนครัวริมรั้วเก็บทานได้เป็นผักปลอดจากสารเคมี และส่งเสริมสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุข บริหารจัดการโดยใช้ระบบกลไกคณะกรรมการหมู่บ้าน ในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาหมู่บ้าน ร่วมกับคณะเจ้าหน้าที่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน โดยมีผู้นำทางศาสนาและผู้นำหมู่บ้านคอยให้คำปรึกษาและแนะนำแนวทางในการปฏิบัติในแต่ละขั้นตอน ๓. วิเคราะห์การเชื่อมโยงเครือข่าย ๙ดี เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าทางสังคม การเชื่อมโยงเครือข่ายธรรมนูญหมู่บ้าน ๙ดี ในจังหวัดบุรีรัมย์นั้น อาศัยเครือข่าย ๓ ประเภท คือ ๑) เครือข่ายเชิงพื้นที่ ๒) เครือข่ายเชิงประเด็นกิจกรรม และ ๓) เครือข่ายแบ่งตามโครงสร้างหน้าที่ ส่วนปัจจัยความสำเร็จในการจัดทำธรรมนูญสันติสุขชุมชนที่เข้มแข็งอย่างยั่งยืน มี ๕ ปัจจัย คือ ๑) ปัจจัยด้านผู้นำ ๒) คณะกรรมการหมู่บ้าน ๓) การมีส่วนร่วมของประชาชนหรือชุมชน ๔) ความศรัทธาของประชาชนหรือชุมชน และ ๕) การประเมินผลมีประสิทธิภาพ ในกระบวนการทำงานของเครือข่ายธรรมนูญหมู่บ้าน ๙ดี นั้น นอกจากผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดไว้แล้ว ยังเป็นการสร้างความร่วมมือและความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ผลสัมฤทธิ์ของความเป็นเครือข่ายที่ก่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้และการพัฒนาที่ต่อเนื่อง ประกอบด้วย ๑) เกิดกระบวนการเรียนรู้ ๒) การเพิ่มโอกาสในการแก้ไขปัญหา ๓) เกิดการพึ่งพาตนเอง ๔) การจัดการทรัพยากรในท้องถิ่น ๕) เกิดกระบวนการผลักดันเชิงนโยบาย ๖) เกิดอำนาจหรือพลังที่เป็นการต่อรองในด้านเศรษฐกิจ สังคมและการเมืองได้