การพัฒนาเครือข่ายการท่องเที่ยวชุมชนด้านการเกษตรในเขตอีสานใต้
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์การจัดการท่องเที่ยวชุมชนด้านการเกษตรในเขตอีสานใต้ 2) ศึกษาแนวทางในการพัฒนาเครือข่ายการท่องเที่ยวชุมชนด้านการเกษตรในเขตอีสานใต้ 3) ศึกษาปัจจัยและข้อเสนอแนะในการสร้างเครือข่ายการท่องเที่ยวชุมชนด้านการเกษตรในเขตอีสานใต้ และ 4) สร้างเครือข่ายการท่องเที่ยวชุมชนด้านการเกษตรในเขตอีสานใต้ โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ชุมชนที่มีการจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในเขตอีสานใต้ และผู้ที่เกี่ยวข้อง เลือกตัวอย่างแบบเจาะจงได้ชุมชนที่มีการจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในเขตอีสานใต้ จำนวน 14 ชุมชน เครื่องมือใช้แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม ประเด็นการสัมมนาแบบเจาะกลุ่มและประเด็นการสัมมนาเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ วิเคราะห์ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีการเปรียบเทียบ การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ การศึกษาความเป็นเหตุและผล การอธิบายให้ความหมาย และการจัดหมวดหมู่ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า 1) สถานการณ์การจัดการท่องเที่ยวชุมชนด้านการเกษตรในเขตอีสานใต้ของกลุ่มเครือข่าย มีความแตกต่างกันไปตามบริบทของแต่ละพื้นที่ ตั้งแต่ลักษณะการรวมกลุ่ม ระยะเวลาการรวมกลุ่ม ความหลากหลายของกิจกรรมการท่องเที่ยว ความเข้มแข็งในการจัดการ และความเป็นชุมชนต้นแบบในการจัดการท่องเที่ยว รวมถึงความตั้งใจและจริงจังของผู้นำชุมชน 2) แนวทางในการพัฒนาเครือข่าย แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะเริ่มต้น ประกอบด้วย สมาชิกที่มีความต้องการร่วมกัน มีการประชุมเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยภายใน-ภายนอก กำหนดตัวชี้วัดความเข้มแข็งของเครือข่าย กำหนดเป้าหมายของเครือข่าย กำหนดแผนกิจกรรมของเครือข่าย จัดกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งในและนอกกลุ่มเครือข่าย ระยะพัฒนาเครือข่าย ประกอบด้วย การประชุมร่วมกับคณะกรรมการของเครือข่าย ข้อตกลงร่วมกัน การสื่อสาร/ประชาสัมพันธ์ของเครือข่าย การรายงานสรุปผลการดำเนินงานประจำปีของเครือข่าย เว็บไซต์หรือวีดิทัศน์เพื่อเผยแพร่แนะนำเครือข่าย การจัดกิจกรรมร่วมกันในรูปแบบต่างๆ และระยะขยายผลเครือข่าย ประกอบด้วย การเพิ่มสมาชิกเครือข่าย ขยายกิจกรรม ขยายตลาด/กลุ่มเป้าหมาย 3) ปัจจัยและข้อเสนอแนะในการสร้างเครือข่าย ประกอบด้วย ปัจจัยภายใน 5 ปัจจัยหลักได้แก่ กลุ่มเข้มแข็ง การบริหารเครือข่าย การมีส่วนร่วม การประชาสัมพันธ์ และทรัพยากรการท่องเที่ยว ปัจจัยภายนอก ประกอบด้วย 6 ปัจจัยหลักได้แก่ นโยบายและยุทธศาสตร์ของกลุ่มจังหวัด การเชื่อมโยงกับกลุ่มท่องเที่ยวที่หลากหลาย การมีส่วนร่วมของบุคลากรและหน่วยงานภาครัฐ โครงสร้างพื้นฐาน สถานการณ์ภายในและภายนอกประเทศ และฤดูกาล 4) การสร้างเครือข่ายการท่องเที่ยว ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน คือ การศึกษาสถานการณ์การจัดการท่องเที่ยวของชุมชน การวิเคราะห์ตนเอง การกำหนดเป้าหมาย การกำหนดตัวชี้วัด และการจัดทำแผนพัฒนาเครือข่าย คำสำคัญ : การท่องเที่ยวเชิงเกษตร เครือข่ายการท่องเที่ยวชุมชน อีสานใต้