การจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีจุดประสงค์หลัก เพื่อสร้างรูปแบบการจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับประชาชนในพื้นที่ต้นน้ำ ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบในการจัดการทรัพยากรน้ำที่เหมาะกับพื้นที่ต้นน้ำ ประกอบด้วย รูปแบบการจัดการทรัพยากรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคที่เหมาะสมกับชุมชนประกอบด้วย การเพิ่มความตระหนักและความรู้ให้กับชุมชน การสำรวจแหล่งทรัพยากรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคของหมู่บ้านร่วมกัน การตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำในชุมชนจากแหล่งน้ำที่ใช้ในการอุปโภคบริโภคในชุมชน และการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำแบบต่างๆ ตามลำดับ รูปแบบในการแก้ปัญหามลพิษทางน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ ซึ่งสามารถนำมาปฏิบัติได้จริงในชุมชน ประกอบด้วย การร่วมกันสังเคราะห์และวิเคราะห์ปัญหาทางน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ การสำรวจและตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ สร้างความความรู้ให้กับประชาชนและเยาวชน และการสร้างเครือข่ายกลุ่มเยาวชนและประชาชน การใช้ระบบสารสนเทศในการจัดการทรัพยากรน้ำได้นำเอาระบบสารสนเทศมาช่วยในการจัดการคุณภาพน้ำ โดยดำเนินการจัดทำระบบฐานข้อมูล การเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และนำเอาระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์มาช่วยให้การแสดงผลคุณภาพน้ำ ในรูปแบบที่เข้าใจได้ง่าย ทำให้เกิดประสิทธิผลในการบริหารจัดการ การวิจัยนี้ใช้อาศัยโปรแกรมสำเร็จรูป Microsoft Excel ในการจัดเก็บข้อมูล โปรแกรมสำเร็จรูปที่ใช้ในการจัดทำ ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ คือ Quantum GIS 1.7.0 มีการนำเอาดัชนีคุณภาพน้ำเข้ามาใช้ในการแสดงระดับคุณภาพน้ำ ซึ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการ วางแผนการจัดการคุณภาพน้ำและเผยแพร่สู่ประชาชนโดยทั่วไปให้มีความรู้ความเข้าใจ อย่างกว้างขวาง การใช้ความหลากหลายทางชีวภาพในการจัดการทรัพยากน้ำในพื้นที่ต้นน้ำสามารถใช้ความหลากหลายของแมลงน้ำ ไดอะตอมพื้นท้องน้ำ แพลงก์ตอนพืช และแพลงก์ตอนสัตว์ เป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพน้ำของทรัพยากรน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ จังหวัดแม่ฮ่องสอนได้

คำสำคัญ