การประมงพื้นบ้านในเขตมาตรการอนุรักษ์สัตว์นํ้า ในฤดูปลามีไข่และวางไข่เลี้ยงลูกทางฝั่งทะเลอันดามัน

บทคัดย่อ

การประมงพื้นบ้านในเขตมาตรการอนุรักษ์สัตว์น้ำในฤดูปลามีไข่และวางไข่เลี้ยงลูก ทางฝั่งทะเลอันดามัน ในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต พังงา กระบี่ และตรัง เก็บข้อมูลจากเครื่องมืออวนจมกุ้งสามชั้น อวนลอยปลาทู อวนล้อมติดปลาทู อวนจมปู อวนปลาเห็ดโคน ลอบปูแบบพับได้ ลอบหมึก แร้วปูม้า และโป๊ะน้ำตื้น ตั้งแต่เดือนมกราคม-ธันวาคม พ.ศ. 2553 พบว่าชาวประมงพื้นบ้านส่วนใหญ่ใช้เวลาทำ การประมง 1-2 วันต่อเที่ยว ใช้แรงงานประมง 1-3 คน ออกทำการประมงด้วยเรือเครื่องหางยาวขนาด 6.0-11.0 เมตร ในแหล่งประมงที่ห่างฝั่ง 1.0-15.0 กิโลเมตร ระดับความลึกน้ำ 2.0-30.0 เมตร การทำประมงพื้นบ้านส่วนใหญ่สามารถทำได้ตลอดทั้งปี อัตราการจับสัตว์น้ำเฉลี่ยจากเครื่องมืออวนจมกุ้งสามชั้น อวนลอยปลาทู อวนล้อมติดปลาทู อวนจมปู และอวนปลาเห็ดโคน เท่ากับ 0.35 1.41 15.08 0.88 และ 0.48 กิโลกรัม/อวน 100 เมตร ตามลำดับ เครื่องมือลอบปูแบบพับได้ ลอบหมึก และแร้วปูม้า เท่ากับ 0.75 3.67 และ 1.37 กิโลกรัม/ลอบ 10 ลูก ตามลำดับ ส่วนโป๊ะน้ำตื้นมีอัตราการจับเท่ากับ 6.08 กิโลกรัม/โป๊ะ 1 ลูก องค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำที่จับได้จากเครื่องมือประมงพื้นบ้าน ส่วนใหญ่จะพบกลุ่มชนิดสัตว์น้ำเป้าหมายของเครื่องมือชนิดนั้น เช่น อวนจมกุ้งสามชั้น และโป๊ะน้ำตื้น มีสัตว์น้ำเป้าหมาย คือ กุ้งแชบ๊วย พบร้อยละ 37.35 และ 29.56 อวนลอยปลาทู และอวนล้อมติดปลาทูพบปลาทูร้อยละ 25.97 และ 91.42 อวนปลาเห็ดโคนพบปลาเห็ดโคนร้อยละ 81.96 อวนจมปู ลอบปูแบบพับได้ และแร้วปูม้า พบปูม้าร้อยละ 56.81 77.00 และ 67.14 ตามลำดับ ลอบหมึกพบหมึกหอมและหมึกกระดองร้อยละ 82.78 และ 16.45 ตามลำดับ องค์ประกอบขนาดสัตว์น้ำ ที่สำคัญทางเศรษฐกิจ ได้แก่ ปลาทู ปลาเห็ดโคน กุ้งแชบ๊วย ปูม้า และหมึกหอม ที่จับได้จากเครื่องมือประมงพื้นบ้านมีขนาดเฉลี่ยใหญ่กว่าขนาดแรกเริ่มสืบพันธุ์ ยกเว้นปลาทูและกุ้งแชบ๊วยที่จับได้จากเครื่องมือ โป๊ะน้ำตื้นมีขนาดความยาวเฉลี่ยเล็กกว่าขนาดแรกเริ่มสืบพันธุ์

คำสำคัญ