การพัฒนาเครื่องผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างเพื่อเพิ่มผลิตภาพของวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำโขง-ชี-มูล

บทคัดย่อ

บริเวณพื้นที่จังหวัดลุ่มแม่น้ำโขง แม่น้ำชี และแม่น้ำมูล ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีกลุ่มผู้ประกอบการผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างจำนวนกว่า 200 แห่ง ซึ่งสามารถสร้างการจ้างงานภายในชุมชนและสร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่ ส่งผลให้คนในชุมชนมีความมั่นคงในการประกอบอาชีพ และสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างพอเพียง ปัจจัยหลักที่ต้องให้ความสำคัญในกระบวนการผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างคือ เครื่องผลิตอิฐดินเผาก่อสร้าง โดยส่วนใหญ่เครื่องผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างของโรงงานขนาดเล็กและขนาดกลางในพื้นที่ดังกล่าวมักถูกสร้างขึ้นจากการประยุกต์ใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางการเกษตร รวมทั้งเครื่องจักรเก่า ซึ่งขาดการออกแบบที่ถูกต้องตามหลักวิศวกรรม ส่งผลให้เกิดปัญหาด้านกำลังของเครื่องจักรในการอัดรีดอิฐที่ไม่เหมาะสม นอกจากนั้นยังพบเครื่องผลิตอิฐส่วนใหญ่มักใช้ชุดอัดแบบสกรูเดียว (Single screw) ส่งผลให้การไหลของเนื้อดินเข้าสู่แม่พิมพ์ไม่สม่ำเสมอ เกิดภาระโหลดที่สูงเกินไป นอกจากนั้นการมีระยะงานที่ยาวทำให้มีผิวสัมผัสระหว่างเกลียวอัดกับดินสูง ส่งผลต่อการสึกหรอของเกลียวอัดอย่างรวดเร็ว ในโครงการนี้คณะผู้วิจัยจึงได้ออกแบบเครื่องผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างโดยคำนึงถึงคุณภาพ ราคาต้นทุน และการซ่อมบำรุง โดยใช้ชิ้นส่วนมาตรฐานตามหลักวิศวกรรม ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าเป็นต้นกำลังเนื่องจากมีจำนวนชิ้นส่วนน้อย ทำให้บำรุงรักษาได้ง่ายกว่าการใช้ต้นกำลังเป็นเครื่องยนต์น้ำมันซึ่งต้องจ่ายค่าบำรุงรักษาหลายรายการ ยิ่งไปกว่านั้นการใช้งานมอเตอร์ไฟฟ้ายังลดการปลดปล่อยมลพิษทางอากาศและทางเสียงทำให้มีความเป็นมิตรต่อผู้ปฏิบัติงานและสิ่งแวดล้อม นอกจากนั้นยังใช้ระบบทดกำลังเป็นแบบเฟืองที่จัดเก็บอยู่ในระบบปิด โดยแช่ในน้ำมันหล่อลื่นทำให้ลดการสึกหรอได้เป็นอย่างดี และช่วยยืดอายุการใช้งานให้นานขึ้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างให้สูงขึ้น ทางคณะผู้วิจัยได้เพิ่มระบบบดกวนเพื่อลดขนาดดินที่มีขนาดใหญ่และทำหน้าที่นวดผสมดินให้มีความสม่ำเสมอ ช่วยลดการอุดตันของดินในกระบอกรีด และมีชุดอัดแบบสองสกรู (Twin screw) ซึ่งสามารถถอดซ่อมบำรุงได้ง่าย มีเหล็กกล้าไร้สนิมเสริมบริเวณภายในผนังท่อเพื่อให้เนื้อดินไหลตัวได้สะดวก และลดการสึกหรอที่เกิดจากการไหลตัวของเนื้อดิน ผลการทดลองขึ้นรูปอิฐในโรงงานพบว่าเครื่องผลิตอิฐดินเผาก่อสร้างที่สร้างขึ้นสามารถขึ้นรูปอิฐโดยใช้เนื้อดินที่มีปริมาณน้ำน้อยกว่าได้ จึงสามารถลดเวลาในการเตรียมเนื้อดินลง และมีกำลังการผลิตสูงถึง 4,800 ก้อน/ชม. ในด้านคุณภาพของอิฐดินเผาก่อสร้างพบว่าได้อิฐที่มีเนื้อแน่นและมีความแข็งแรงที่สูงขึ้นเมื่อเทียบกับเครื่องผลิตแบบเดิม

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ