การปรับตัวทางสังคมเพื่อลดความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาพฤติกรรมทางสังคมที่เสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ เพื่อสร้างรูปแบบการปรับพฤติกรรมทางสังคมที่เสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ และเพื่อประเมินรูปแบบการปรับตัวทางสังคมเหมาะสมกับการใช้ลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งผู้วิจัยได้ดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Research) โดยประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี 1-6 ที่ศึกษาอยู่ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3 จำนวน 58 โรงเรียน และโรงเรียนมัธยมศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่มัธยมศึกษา เขต 24 กาฬสินธุ์ จำนวน 20 โรงเรียน รวมทั้งสิ้น จำนวน 78 โรงเรียน ศึกษาเฉพาะนักเรียนหญิงที่กำลังศึกษาอยู่ในปีการศึกษา 2557 จำนวนทั้งสิ้น 5,145 คน โดยใช้กลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 371 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม แบบตรวจสอบรายการ สลิติที่ใช้ คือค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างอายุส่วนใหญ่คือ 17 ปี ร้อยละ 21.02 เรียนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ผล การเรียนส่วนใหญ่อยู่ในระดับพอใช้ สถานภาพครอบครัวบิดา/มารดาอยู่ด้วยกันร้อยละ 74.39 และพักอาศัยอยู่กับบิดา/มารดาร้อยละ 64.15 บิดา/มารดามีระดับประถมศึกษาร้อยละ 47.44 และ 54.54 บิดา/มารดามีอาชีพเกษตรกรร้อยละ 42.59 และ43.13 รายได้ของบิดา/มารดาอยู่ระหว่าง 5,000 - 10,000 บาท ร้อยละ 51.48 และ 48.79 โดยกลุ่มตัวอย่างได้รับรายได้จากครอบครัว ระหว่าง 1,001 - 2,000 บาท ร้อยละ 60.65 รายได้ของครอบครัวเพียงพอแต่แทบไม่มีเงินเหลือเก็บ ร้อยละ 45.55 ความสัมพันธ์ของครอบครัวอยู่ในกณฑ์รักใคร่กันดี ร้อยละ 49.87 และกลุ่มตัวอย่างมีพอใจมากในความเป็นอยู่ในครอบครัวของครอบครัว ร้อยละ 45.28 พฤติกรรมทางสังคมที่เสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ จาก จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 37 1 คน เมื่อพิจารณาพฤติกรรมเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นเป็นรายข้อ พบว่าข้อคำถามทั้งหมดซึ่งเป็นคำถามเชิงลบ นักเรียนส่วนใหญ่ไม่ปฏิบัติ แต่หากเมื่อนำข้อคำถามที่นักเรียนปฏิบัติเป็นประจำในเกือบทุกวัน นำมาเรียงลำดับจะพบว่า ลำดับค่าเฉลี่ย 1- 3 เรียงจากมากไปหาน้อย คือ (ข้อ6) เมื่อเครียดวิตกกังวล/หงุดหงิดแล้วมันยากที่จะผ่อนคลายด้วยตัวเอง ร้อยละ 2.52 (ข้อ 4, 14 และ 16) อ่านหนังสือ/นิตยสาร/การ์ตูนที่แสดงความรัก ยั่วยุทางเพศ ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์หรือสารมีนเมา และ แต่งกายตามแฟชั่น เช่น สวมเสื้อผ้าสายเดี่ยว เกาะอก กางเกงขาสั้นไปในสถานที่ต่างๆ โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากันคือ 1.68 และ(ข้อ 1,2,3,และ 15) คือ เมื่อเพื่อนไปเที่ยวสถานเริงรมย์ นักเรียนต้องไปด้วยเสมอ ไปเที่ยวกลางคืนกับเพื่อนชายเพียงลำพังสองต่อสอง เปิดดูสื่อภาพ ลามก/ภาพโปีที่เกี่ยวข้องกับการมีเพศสัมพันธ์ และใช้สารเสพติด เช่นยาบ้า ยาอี หรือสารกระตุ้นอื่นๆ ส่วนรูปแบบปรับตัวทางสังคมเหมาะสมกับการใช้ลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ ที่คณะผู้วิจัยได้สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางในการปรับลดพฤติกรรมทางสังคมของวัยรุ่น คือรูปแบบการให้ความรู้ด้วยการอบรม โดยใช้หลักสูตรที่ออกแบบจากผลการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการวิจัยและจัดทำคู่มือการวางตัวกับเพศตรงข้ามและการใช้ชีวิตในสังคมของวัยรุ่น

คำสำคัญ