การมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ความเข้าใจ และการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศจังหวัดสมุทรสาคร และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศจังหวัดสมุทรสาคร โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการสอบถามกลุ่มตัวอย่างจำนวน 450 คน คือ ภาคประชาชน ภาคเอกชนและหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ทำการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้นำชุมชนท้องถิ่น หรือผู้ที่สถานภาพทางสังคมที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว จำนวน 50 คน และการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับกลุ่มแกนนำเครือข่ายที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวในจังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 30 คน ประมวลผลข้อมูลเชิงปริมาณด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปสำหรับการวิจัยทางสถิติ (SPSS for window) สถิติที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติไคสแควร์ (Chi-Square) และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยวิธีอธิบายรายละเอียด (descriptive) ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอยู่ในระดับปานกลาง (61.3 %) และระดับการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ การมีส่วนร่วมในการหาสาเหตุของปัญหา การวางแผน การดำเนินงานและปฏิบัติงาน การติดตามและประเมินผล การบำรุงรักษาและปรับปรุงแก้ไข อยู่ในระดับปานกลาง การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยสถิติ ไคสแควร์ของเพียร์สัน พบว่า ระดับการศึกษา ระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ศึกษา อาชีพ การได้รับข่าวสารการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ การเข้าร่วมกิจกรรมหรือกลุ่มสมาชิกใดๆ ระดับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการท่องเที่ยว มีความสัมพันธ์ต่อการมีส่วนร่วมในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ปัญหาและอุปสรรคของชุมชนท้องถิ่นต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ได้แก่ ชุมชนท้องถิ่นยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ขาดบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถด้านการจัดการท่องเที่ยวในชุมชน งบประมาณไม่เพียงพอต่อการพัฒนาการท่องเที่ยว ขาดมัคคุเทศก์ในชุมชนที่จะแนะนำแหล่งท่องเที่ยวทั้งแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์แก่นักท่องเที่ยว ทำให้นักท่องเที่ยวอาจได้รับข้อมูลของแหล่งท่องเที่ยวที่ไม่ตรงความจริง และชุมชนท้องถิ่นยังขาดความร่วมมือในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นผลมาจากการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ได้แก่ ปัญหาขยะมูลฝอยที่เพิ่มมากขึ้น ปัญหาความเสื่อมโทรมของป่าชายเลนและทรัพยากรชายฝั่งทะเล รวมทั้งปัญหาการบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลนเพื่อประกอบธุรกิจร้านอาหาร ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัยครั้งนี้ คือ ควรจัดตั้งเครือข่ายความร่วมมือทั้งภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาชน เพื่อประสานความร่วมมือในการกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในชุมชน