ฤทธิ์ต้านของแมงลักคาต่อโปรแกรมการตายของเซลล์สายพันธุ์

บทคัดย่อ

สารสกัดแมงลักคา (Hyptis suaveolens, mintweed) ซึ่งมี คุณสมบัติเป็นสาร antioxidants สามารถกำจัด free radicals การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์วิเคราะห์สารสกัดเพื่อตรวจหา (1) คุณสมบัติ lipid peroxidation inhibition ต่อ oxidation ของ polyunsaturated fatty acid (2) cytotoxicity ต่อเซลล์สายพันธุ์มะเร็งของคน และ เซลล์ปกติของคน (3) ปัจจัยโปรตีนที่ทำให้เกิด apoptotic induction ใน เซลล์สายพันธุ์มะเร็งของคน และ เซลล์ปกติของคน Lipid peroxidation inhibition สารสกัดใบแมงลักคาแสดงคุณสมบัติ lipid peroxidation inhibition ต่อ Fe (II)-induced lipid peroxidation ของ phosphatidylcholin ซึ่งเป็น polyunsaturated fatty acid ส่วนประกอบสำคัญชนิดหนึ่งในเยื่อเซลล์ สารสกัดใบแมงลักคาด้วยเอทธานอล (MLE/e) inhibit ได้ดีกว่าสารสกัดด้วยน้ำ และสาร antioxidant มาตรฐาน Catechin 3 เท่า MLE/e มีค่า IC50, 24 ชม.ที่ 5.43 ? 0.37 ?g/mL สารสกัดใบแมงลักคาด้วยน้ำ (MLE/w) มีค่า IC50 17.45 ? 0.21 ?g/mL ใกล้เคียงกับ IC50 ของ Catechin ซึ่งเท่ากับ17.92 ? 0.18 ?g/mL ส่วนสารสกัดเมล็ดแมงลักคามีศักยภาพ inhibit ต่ำกว่าสารสกัดใบแมงลักคาอย่างมีนัยสำคัญ MSE/e มีค่า IC50 35.95 ? 1.78 ?g/mL และ MSE/w มีค่า IC50 725.48 ? 17.81 ?g/mL Cytotoxicity to T lymphocyte leukemia cell line - Jurkat cells และ peripheral blood mononuclear cells (PBMCs) วิเคราะห์ cytotoxicity ของสารสกัดแมงลักคาต่อการเจริญ/ตายของเซลล์ที่ 24 ชม ด้วย Alamar Bleu (AB) assay สารสกัดใบแมงลักคามีพิษ cytotoxicity ต่อเซลล์สายพันธุ์มะเร็งเม็ดเลือดขาว human T lymphocyte leukemia Jurkat cells แต่ไม่มีพิษต่อเซลล์เม็ดเลือดขาวปกติของคน peripheral blood mononuclear cells (PBMCs) ความรุนแรงของพิษขึ้นกับความเข้มข้น (dose dependent) Cytotoxicity ต่อ Jurkat cells ของ MLE/e ต่ำกว่าของ Catechin 1.63 เท่า พิษของ MLE/w ต่ำกว่า Catechin 2.68 เท่า ศักยภาพของ cytotoxicity, IC50 ที่ 24 ชม ของสารสกัดใบและเมล็ดต่อ Jurkat cells เรียงลำดับดังนี้ MLE/e, 553.52 ? 14.00 ?g/mL > MLE/w, 912.06 ? 16.86 ?g/mL > MSE/e, 2385.95 ? 81.28 ?g/mL > MSE/w, 5813.45 ? 111.25 ?g/mL ในขณะที่ IC50 ของ Catechin เท่ากับ 339.74 ? 14.55 ?g/mL Cytotoxicity ของ MLE และ MSE ต่อ PBMCs ต่ำมาก และต่ำกว่าพิษของ Catechin อย่างมีนัยสำคัญ แม้ว่าแสดงฤทธิ์แบบ dose dependent ศักยภาพ IC50 ที่ 24 ชม ของสารสกัดทั้งหมดดังนี้ MLE/w, 1140.52 ? 06.05 ?g/mL > MLE/e, 1356.17 ? 136.78 ?g/mL > MSE/e, 2920.68 ? 155.38 ?g/mL > MSE/w, 5813.45 ? 111.25 ?g/mL ส่วน Catechin มีค่า IC50 647.00 ? 12.76 ?g/mL Apoptotic induction สารสกัดใบแมงลักคาชักนำให้เกิดการตายของเซลล์ Jurkat cells และ PBMCs แบบ Apoptosis ซึ่งตรวจได้จากการเปลี่ยนแปลงของ nucleus ที่พองเป็นพู (nuclear blebbing) โดยการย้อมด้วยสี Hoschst 33258 ตรวจการแตกหักของสารพันธุกรรม DNA โดย SDS-polyacrylamide gel electrophoresis (PAGE) และวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของโปรตีนปัจจัยบางชนิดที่เกี่ยวข้องในกลไก apoptosis ได้แก่ Caspace-9, Bcl-2 และ Bax โดย Western blotting ด้วย immuno detection พบว่า MLE/e และ MLE/w สามารถตัด nucleus ออกเป็นส่วนๆ ให้อยู่ในถุง nuclear blebbing และ ทำให้ nucleosomes หักออกเป็นแต่ละหน่วย/ท่อน ปรากฏเป็นขั้นบันใด (DNA ladder) ซึ่งสอดคล้องกับการวิเคราะห์ Western ที่พบการแสดงออกเพิ่มมากขึ้นของ Caspase-9, Bcl2 และ Bax ดังนั้น สารสกัดแมงลักคาโดยเฉพาะสารสกัดใบมี antioxidants ที่มีคุณสมบัติเป็น lipid peroxidation inhibitor ในปฏิกิริยา oxidation ของ fatty acids ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ดีในการป้องกันการทำลายไขมันส่วนประกอบหลักของเยื่อชีวภาพของเซลล์ สารสกัดใบแมงลักคามีฤทธิ์ cytotoxicity ต่อเซลล์สายพันธุ์มะเร็งเม็ดเลือดขาวของคน แต่ไม่เป็นพิษต่อเซลล์เม็ดเลือดขาวปกติของคน นอกจากนี้สารสกัดใบแมงลักคาสามารถชักนำให้สร้างปัจจัยโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการทำให้เซลล์สายพันธุ์มะเร็งตายแบบ apoptosis แต่ไม่ชักนำในเซลล์ปกติ สารสกัดใบแมงลักคาจึงควรได้รับการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมในประเด็นอื่นๆ อีก เพื่อให้ได้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์นำสารสกัดไปพัฒนาเป็นสารป้องการเกิดมะเร็งหรือเป็นยารักษามะเร็งต่อไปในอนาคต

คำสำคัญ