การประมงลอบหมึกบริเวณอ่าวไทยตอนใน

บทคัดย่อ

ศึกษาการประมงลอบหมึกบริเวณอ่าวไทยตอนใน โดยเก็บข้อมูลจากเรือประมงลอบหมึกขนาดเล็ก (ความยาวเรือ 7 - 9 เมตร) บริเวณหาดตะวันรอน อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี และขนาดใหญ่ (ความยาวเรือ 13 - 15 เมตร) บริเวณสะพานปลาอำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ระหว่างเดือนมกราคม – ธันวาคม 2553 พบว่า เรือลอบหมึกขนาดเล็ก มีจำนวนลอบ 50 – 200 ลูก/ลำ มีแหล่งทำการประมงบริเวณหน้าหาดตะวันรอน อำเภอสัตหีบ และอำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี ที่ระดับความลึกน้ำ 5 – 12 เมตร และเรือลอบหมึกขนาดใหญ่ มีจำนวนลอบ 270 – 370 ลูก/ลำ มีแหล่งทำการประมงบริเวณเขตอำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ถึง อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ที่ระดับความลึกน้ำ 16 – 45 เมตร เรือลอบหมึกขนาดเล็กมีองค์ประกอบสัตว์น้ำที่จับได้ คือ หมึกหอม (Sepioteuthis lessoniana) หมึกกระดอง (Sepia spp.) และสัตว์น้ำอื่นๆ ร้อยละ 80.5 5.4 และ 14.1 ตามลำดับ โดยมีอัตราการจับเฉลี่ยเท่ากับ 1.84 0.13 และ 0.32 กิโลกรัม/ลอบ 10 ลูก ตามลำดับ จากจำนวนตัวอย่างหมึกหอม 2,863 ตัว ประกอบด้วยเพศผู้ 1,939 ตัว และเพศเมีย 924 ตัว พบว่า เพศผู้มีความยาวลำตัวตั้งแต่ 10.25 – 21.75 เซนติเมตร ความยาวเฉลี่ย 14.87 ? 0.40 เซนติเมตร ส่วนเพศเมียมีความลำตัวตั้งแต่ 10.25 – 21.25 เซนติเมตร ความยาวเฉลี่ย 14.84 ? 0.54 เซนติเมตร เรือลอบหมึกขนาดใหญ่มีองค์ประกอบสัตว์น้ำที่จับได้ คือ หมึกหอม (S. lessoniana) หมึกกระดองลายเสือ (Sepia pharaonis) และหมึกกระดองใหญ่ (S. aculeata) ร้อยละ 56.2 35.2 และ 8.6 ตามลำดับ อัตราการจับเฉลี่ยของหมึกหอม และหมึกกระดองเท่ากับ 9.30 และ 4.73 กิโลกรัม/ลอบ 10 ลูก ตามลำดับ จากจำนวนตัวอย่างหมึกหอม 746 ตัว ประกอบด้วยเพศผู้ 466 ตัว และเพศเมีย 280 ตัว พบว่า เพศผู้มีความยาวลำตัวตั้งแต่ 10.25 – 28.25 เซนติเมตร ความยาวเฉลี่ย 17.83 ? 0.10 เซนติเมตร ส่วนเพศเมียมีความลำตัวตั้งแต่ 11.75 – 21.75 เซนติเมตร ความยาวเฉลี่ย 16.61 ? 0.05 เซนติเมตร หมึกหอมมีอัตราส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียเท่ากับ 1:0.56 เมื่อแยกอัตราส่วนเพศตามขนาดความยาว พบว่า ช่วงความยาว 15.25 -18.25 เซนติเมตร มีอัตราส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียเท่ากับ 1:1 ที่ความยาวน้อยกว่า 15.25 เซนติเมตร เพศผู้มากกว่าเพศเมีย 2 - 3 เท่า ส่วนที่ความยาวมากกว่า 18.25 เซนติเมตร เพศผู้มากกว่าเพศเมียประมาณ 3 เท่า และที่ความยาว 21.75 เซนติเมตรขึ้นไป พบเฉพาะหมึกหอมเพศผู้เท่านั้น ความสัมพันธ์ระหว่างความยาวและน้ำหนักของหมึกหอมรวมเพศ คือ W = 0.362 ML2.343 (R2 = 0.937) เพศเมีย คือ W = 0.417 ML2.306 (R2 = 0.879) และเพศผู้ คือ W = 0.337 ML2.361 (R2 = 0.956) หมึกหอมสามารถผสมพันธุ์วางไข่ได้ตลอดทั้งปี โดยมีฤดูสืบพันธุ์วางไข่สูง 3 ช่วง คือ ช่วงเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน ซึ่งพบสูงสุด ช่วงกรกฎาคม-กันยายน และช่วงพฤศจิกายน-ธันวาคม การวิเคราะห์ต้นทุนของเรือลอบหมึกขนาดเล็ก พบว่า ชาวประมงมีต้นทุนทั้งหมดเท่ากับ 977.46 บาท/เที่ยว แบ่งเป็นต้นทุนคงที่ 68.44บาท/เที่ยว และต้นทุนผันแปร 909.02 บาท/เที่ยว โดยค่าซ่อมแซมลอบเป็นต้นทุนที่สูงที่สุดซึ่งเท่ากับ 322.45 บาท/เที่ยว คิดเป็นร้อยละ 32.98 ของต้นทุนทั้งหมด ชาวประมงมีรายได้ 336.50 - 4,132.80 บาท/เที่ยว โดยมีรายได้เฉลี่ย 1,488.73 บาท/เที่ยว มีกำไรจากการดำเนินการเท่ากับ 579.71 บาท/เที่ยว และมีกำไรสุทธิเท่ากับ 511.27 บาท/เที่ยว

คำสำคัญ