การอนุรักษ์และสืบสานประเพณีวันอัฏฐมีบูชาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัย เรื่อง การอนุรักษ์และสืบสานประเพณีวันอัฏฐมีบูชาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) สังเคราะห์องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ๒) จัดทำชุดความรู้และจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดกิจกรรมเนื่องในวันอัฏฐมีบูชา และ ๓) สร้างนวัตกรรมการท่องเที่ยวบนฐานทุนทางประเพณีวัฒนธรรมและวิถีชุมชน วัดใหม่สุคนธาราม ตำบลวัดละมุด อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสานวิธีกับการเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๕๕ รูป/คน ในการสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์เจาะลึก การสังเกตพฤติกรรม วิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า และใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง จำนวน ๒๘๐ คน วิเคราะห์ค่าเฉลี่ยร้อยละ สรุปเชื่อมโยงความสัมพันธ์และเหตุผลในประเด็นที่ศึกษาผลการวิจัยพบว่า๑. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับการจัดงานวันอัฏฐมีบูชาของวัดใหม่สุคนธาราม ประกอบด้วย การแทงหยวก การทำกวด ตะไล บั้งไฟ การจัดขบวนแห่ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา และหลักพุทธธรมที่ปรากฏในวันอัฏฐมีบูชา ได้แก่ หลักไตรลักษณ์ หลักอปริหานิยธรรม สังเวชนียธรรม ความกตัญญูกตเวที และอัปปมาทธรรม ที่ประชาชนในชุมชนยึดถือปฏิบัติจนเป็นวิถีชีวิตนำมาซึ่งความสงบสุขและอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข๒. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ปรากฏในวันอัฏฐมีบูชาของชุมชน ได้รับการถ่ายทอดมาจากพระสงฆ์ในด้านรูปแบบประเพณีการจัดงาน การทำกวดตะไล การแทงหยวก จนเป็นประเพณีของชุมชนและถูกถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน แต่ในปัจจุบันเยาวชนรุ่นใหม่ไม่สนใจในการสืบทอดภูมิปัญญา จึงมีการจัดเก็บภูมิปัญญาจากการบอกเล่า สาธิต จากผู้ทรงภูมิปัญญาในแต่ละด้าน และบันทึกความรู้ในรูปแบบวีดีทัศน์ หนังสือ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และจัดศูนย์การเรียนรู้ภูมิปัญญา เป็นการอนุรักษ์ สืบสาน ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมประเพณีของชุมชนให้ดำรงอยู่๓. นวัตกรรมการท่องเที่ยวบนฐานทุนทางประเพณีวัฒนธรรมและวิถีชุมชน เกิดจาก การนำทุนทางสังคม ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่มีอยู่มาประยุกต์เป็นเครื่องใช้สอยรวมถึงเป็นกิจกรรมให้นักท่องเที่ยวร่วมปฏิบัติในการเรียนรู้ภูมิปัญญาของชุมชนเป็นการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ และสร้างเครือข่ายความร่วมมือของกลุ่มอาชีพในชุมชนเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว และผลจากการท่องเที่ยวทำให้เกิดการสร้างงานสร้างอาชีพ การกระจายรายได้ และการพัฒนาสาธารณูปโภคของชุมชน การท่องเที่ยววิถีใหม่ของชุมชน มีการจัดแนวทางการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ เน้นความสุข ประทับใจแล้ว และเน้นความปลอดภัย ด้วยการยึดแนวทางตามหลักการเว้นระยะห่างทางสังคมอย่างเคร่งครัด ด้วยการใส่หน้ากากอนามัย การล้างมือ การเว้นระยะห่างในระหว่างการท่องเที่ยว จ่ายใช้ผ่านมือถือแทนเงินลด รวมถึงการพัฒนาเวบไซด์ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและวิถีของชุมชน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ