การจัดทำแผนบูรณาการเพื่อจัดสร้างระบบจัดการภัยพิบัติแบบอัจฉริยะในเขตเมืองขอนแก่น

บทคัดย่อ

ระบบเตือนภัยพิบัติที่มีประสิทธิภาพ ควรเป็นระบบที่สามารถลดผลกระทบและการสูญเสียที่เกิดขึ้นทั้งต่อทั้งชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน เป็นสื่อกลางในการให้ความรู้ความเข้าใจต่อความเสียหายที่คาดว่าน่าจะเกิดขึ้น รวมถึงการให้คำแนะนำเบื้องต้นในการจัดการเพื่อลดความสูญเสียที่คาดว่าจะเกิดขึ้นภายใต้สภาวะแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง ดังนั้นการนำเอาแนวคิด Smart Disaster Management System ซึ่งเกี่ยวข้องกับการนำเทคโนโลยีที่มีความสำคัญและจำเป็นต้องใช้ในอนาคต จึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการบริหารจัดการน้ำและผลกระทบจากภัยจากพายุ การเตือนภัยพิบัติ การติดตามสถานการณ์ปริมาณน้ำ ปริมาณฝน และความรุนแรงของลมพายุ และเป็นที่มาของโครงการวิจัยดังกล่าว โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำแผนบูรณาการสำหรับการจัดสร้างระบบจัดการภัยพิบัติแบบอัจฉริยะในเขตเมืองขอนแก่น ภายใต้องค์ประกอบหลักๆ ที่เกี่ยวข้องกับการสำรวจเชิงลึกและการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง การพัฒนาแบบจำลองสภาพภูมิอากาศ การพัฒนาแบบจำลองทางอุทกวิทยาและชลศาสตร์ การจัดทำระบบวิเคราะห์ความรุนแรงและผลกระทบของลมพายุ การจัดทำระบบบริหารจัดการเพื่อลดความเสียหายต่อสิ่งปลูกสร้าง การจัดทำแผนบูรณาการเพื่อจัดสร้างระบบจัดการภัยพิบัติแบบอัจฉริยะและแผนปฏิบัติการ ตลอดจนการจัดทำระบบสารสนเทศ ในส่วนของการรวบรวมข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์และข้อมูลการสำรวจเชิงพื้นที่ จะทำให้ได้ข้อมูลลักษณะทางกายภาพ แนวท่อระบายน้ำ รวมถึงแบบจำลองระดับความสูงเชิงเลข (Digital Elevation Model, DEM) ที่แสดงถึงลักษณะทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่เขตเมืองขอนแก่นในรูปแบบของข้อมูลกริดขนาดความละเอียด 5 เมตร x 5 เมตร ซึ่งจะถูกนำเข้าแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อจัดสร้างระบบพยากรณ์และเตือนภัยน้ำท่วมแบบ Real-time ที่อยู่บนพื้นฐานของการประยุกต์ใช้แบบจำลอง HEC-RTS สำหรับพื้นที่ในเขตเมืองขอนแก่น โดยที่แบบจำลอง HEC-RTS จะประกอบด้วยแบบจำลองย่อยหลายๆ แบบจำลอง ได้แก่ แบบจำลองทางอุทกวิทยา (HEC-Hydrologic Modeling System, HEC-HMS) สำหรับการประเมินปริมาณน้ำท่าในแต่ละลุ่มน้ำย่อย แบบจำลองสภาพการบริหารจัดการอ่างเก็บน้ำ (HEC-The Reservoir System Simulation, HEC-ResSim) แบบจำลองทางชลศาสตร์ (HEC-River Analysis System, HEC-RAS) สำหรับการจำลองสภาพการไหลหลากของน้ำท่าเพื่อประเมินพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม และแบบจำลองสำหรับประเมินความเสียหายจากอุทกภัย (HEC-Flood Impact Analysis, HEC-FIA) ในส่วนของผลลัพธ์ที่ได้จากการจัดสร้างระบบจัดการภัยพิบัติแบบอัจฉริยะในเขตเมืองขอนแก่นจะอยู่ในรูปของการแจ้งเตือนภัยพิบัติผ่านแอพพลิเคชั่น LINE (LINE Alert) การแสดงผลบนเว็บเพจ (Webpage) การแสดงผลบนหน้ากระดานแดชบอร์ด (Dashboard) ตลอดจนแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อสนับสนุนระบบเตือนภัยและพยากรณ์น้ำท่วมแบบ Real-time (HEC-RTS) ในพื้นที่เขตเมืองขอนแก่น ที่สามารถนำเสนอผลการพยากรณ์น้ำท่วมทั้งในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว โดยที่การแจ้งเตือนผ่านแอพพลิเคชั่น LINE (LINE Alert) และการแสดงผลบนเว็บเพจ (Web page) และบนหน้ากระดานแดชบอร์ด (Dashboard) จะเป็นการแสดงปริมาณฝนพยากรณ์ที่ได้จากดาวเทียมและจากกรมอุตุนิยมวิทยา การแสดงปริมาณฝนที่ตรวจวัดจากระบบโทรมาตรทั้ง 14 สถานี ที่ตั้งอยู่ในเขตเมืองขอนแก่น ตลอดจนการแสดงผลการพยากรณ์น้ำท่วมในเขตเมืองขอนแก่น ในขณะที่แบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อสนับสนุนระบบเตือนภัยและพยากรณ์น้ำท่วมแบบ Real-time สำหรับพื้นที่ในเขตเมืองขอนแก่น จะสามารถใช้ในการพยากรณ์น้ำท่วมใน 3 ระยะ ได้แก่ ระยะสั้น (2 วัน หรือ 48 ชั่วโมง) ระยะกลาง (10 วัน) และระยะยาว (14 วัน) ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำหรับการแจ้งเตือนภัยแก่เจ้าหน้าที่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตลอดจนประชาชนในพื้นที่ผ่านทางอีเมลที่อยู่ในกลุ่ม (Mailing list) และแอพพลิเคชั่น LINE (LINE Alert) โดยอัตโนมัติต่อไป

คำสำคัญ