การใช้เครื่องสำรวจธรณีฟิสิกส์ (EM 38) เพื่อคาดคะเนการเกิดชั้นดาน ในพื้นที่เพาะปลูกมันสำปะหลัง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การใช้เทคโนโลยีการส่งผ่านคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าลงสู่ชั้นดินแบบไม่สัมผัสผิวดินด้วยเครื่องสำรวจธรณีฟิสิกส์ (EM 38) เพื่อการสำรวจพื้นที่ที่มีศักยภาพในการเกิดชั้นดานในพื้นที่ปลูกมันสำปะหลัง มีเป้าหมาย คือ (1) การหาความสัมพันธ์ระหว่างค่าการนำไฟฟ้าที่อ่านได้จากเครื่อง EM 38 และสมบัติทางกายภาพและเคมีของดินในการประเมินร่วมกับลักษณะสัณฐานดิน และ (2) เพื่อศึกษาลักษณะสัณฐานดินสมบัติของดินและการเขตกรรมที่มีอิทธิพลต่อการเกิดชั้นดานในพื้นที่เพาะปลูกมันสำปะหลังโครงการวิจัยนี้ ดำเนินการเป็นระยะเวลา 3 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 ถึง 2564 จากพื้นที่ศึกษาทั้ง 4 แห่ง 5 การทดลอง ได้แก่ (1) ตำบลด่านใน อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ปีที่ 1 พ.ศ. 2562 (2) ตำบลด่านใน อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ปีที่ 2 พ.ศ. 2563 (3) ตำบลหนองหัวแรด อำเภอหนองบุญมาก จังหวัดนครราชสีมา ปีที่ 2 พ.ศ. 2563 (4) ตำบลหนองระเวียง อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ปีที่ 2 พ.ศ. 2563 และ (5) ตำบลเสมา อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา ปีที่ 3 พ.ศ. 2564 ซึ่งพื้นที่ศึกษาแต่ละแห่ง มีลักษณะสัณฐานดิน ลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ ช่วงเวลาเก็บข้อมูล และการวางแผนการศึกษาที่แตกต่างกัน เพื่อศึกษาความแม่นยำในการตีความของข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า ในด้านการวางแผนการศึกษา จำนวนจุดของการเก็บข้อมูลด้วยเครื่อง EM 38 และจำนวนจุดของการเก็บข้อมูลสมบัติของดินที่ได้จากการขุดหลุมหน้าตัดดิน มีผลต่อความแม่นยำของการตีความข้อมูลค่าความสัมพันธ์ ในด้านช่วงเวลาการเก็บข้อมูล พบว่า ปริมาณน้ำฝนและความชื้น มีผลต่อค่าการนำไฟฟ้าที่วัดได้จากเครื่อง EM 38 (ECa) ซึ่งสังเกตได้จากค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r) ระหว่างค่า ECa ที่วัดได้กับระดับความลึกของดินที่ลดลงเมื่อเก็บข้อมูลในช่วงฤดูมรสุมหรือช่วงที่มีความชื้นในดินสูง ดังนั้น การเก็บข้อมูลด้วยเครื่อง EM 38 และการเก็บตัวอย่างดิน จึงควรดำเนินการในช่วงฤดูแล้ง หรือควรเพิ่มความถี่ในการเก็บข้อมูลให้ครอบคลุมทุกฤดูกาลแล้วนำมาหาค่าเฉลี่ยจะได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำมากที่สุด ในด้านความสัมพันธ์ระหว่าง ค่าการนำไฟฟ้าที่วัดได้จากเครื่อง EM 38 (ECa) และสมบัติของดินต่างๆ พบว่า พื้นที่ศึกษาแต่ละแห่งมีความสัมพันธ์ที่แตกต่างกันไป แต่ตัวแปรที่พบว่ามีค่าความสัมพันธ์ระหว่างเครื่อง EM 38 และผลวิเคราะห์ดินในห้องปฏิบัติการสูงที่สุดที่เกี่ยวข้องกับการเกิดความอัดตัวแน่นของดินและศักยภาพในการเกิดชั้นดาน ประกอบด้วย สัดส่วนของอนุภาคดิน สภาพการนำน้ำในดินที่อิ่มตัว ความหนาแน่นรวมของดิน และความชื้นในดิน กล่าวคือ เนื้อดิน (Soil texture) ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน (OM) และปริมาณน้ำในดิน (Water retention; Soil moisture) สามารถใช้เป็นตัวแปรในการวัดศักยภาพการเกิดชั้นดานในพื้นที่ได้