การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทรัพยากรลิงในอัตลักษณ์วิถีถิ่นเมืองลพบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่อง การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทรัพยากรลิงในอัตลักษณ์วิถีถิ่นเมืองลพบุรี" มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อศึกษาศักยภาพทางการท่องเที่ยวทรัพยากรลิงและอัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวของจังหวัดลพบุรี ศึกษาผลกระทบของการท่องเที่ยวจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนกับลิง และจัดทำรูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทรัพยากรลิงและอัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวของจังหวัดลพบุรี เพื่อนำไปสู่การกำหนดแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทรัพยากรลิงในอัตลักษณ์วิถีถิ่นเมืองลพบุรี การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย 3 กลุ่ม คือ (1) กลุ่มภาคีที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวทรัพยากรลิงที่เป็นภาครัฐและภาคเอกชน โดยใช้การจัดประชุมกลุ่ม (2) กลุ่มตัวอย่างชุมชนที่อาศัยบริเวณแหล่งท่องเที่ยวทรัพยากรลิง โดยการสัมภาษณ์ (3) นักท่องเที่ยวชาวไทย โดยสุ่มตัวอย่างแบบทอดสะดวก จำนวน 400 ตัวอย่าง ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถาม โดยใช้วิธีการทางสถิติวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา จากนั้นจึงทำการจัดประชุมกลุ่ม เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากภาคีที่เกี่ยวข้องเพื่อความสมบูรณ์ของข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า แหล่งท่องเที่ยวและสถานที่ที่เกี่ยวเนื่องกับทรัพยากรลิงมีจำนวน 12 แห่ง และผลการประเมินศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยว พบว่า แหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพระดับดีมาก จำนวน 1 แห่ง ศักยภาพระดับดี จำนวน 7 แห่ง และศักยภาพปานกลาง จำนวน 2 แห่ง ด้านผลกระทบของการท่องเที่ยวจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนกับลิง พบว่า ส่วนใหญ่ภาคีให้ความสำคัญกับผลกระทบทางลบมากกว่าทางบวก เช่น ผลกระทบด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม จากพื้นที่ทับซ้อนกันระหว่างคนกับลิง ตลอดจนผลกระทบต่อเศรษฐกิจจากการท่องเที่ยวอยู่ในช่วงซบเซา จากสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคโควิด-19 แสดงให้เห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการบรรเทาปัญหาด้วยการบูรณาการจากทุกภาคส่วน ขณะเดียวกัน ได้ทำการสอบถามความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวชาวไทยต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวทรัพยากรลิงลพบุรี พบว่า ส่วนใหญ่เคยเดินทางมาเที่ยวจังหวัดลพบุรีมากกว่า 2 ครั้ง เดินทางมาเป็นครอบครัวโดยรถยนต์ส่วนตัว และเมื่อกล่าวถึงจังหวัดลพบุรีจะนึกถึงลิง สิ่งที่นักท่องเที่ยวต้องการ คือ ควรกำหนดจุดให้อาหารลิงให้ชัดเจน และควรมีเจ้าหน้าที่ให้ข้อมูลและดูแลความปลอดภัย นอกจากนี้การกำหนดรูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทรัพยากรลิงในอัตลักษณ์วิถีถิ่นเมืองลพบุรี ที่คำนึงถึงความยั่งยืน ได้ 4 เส้นทาง ได้แก่ (1) เที่ยวดูลิงแล้วจะรัก รู้จักจะรักลิง เน้นการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ เรียนรู้วิถีชีวิตและพฤติกรรมลิง (2) ตามรอยวานร ตำนานเมืองลพบุรี เน้นการท่องเที่ยวเรียนรู้ประวัติศาสตร์และตำนานเมืองลพบุรี (3) เยือนเมืองหนุมาน เมืองทหารเอกพระราม กิจกรรมท่องเที่ยวเรียนรู้และผจญภัย (4) ชุมชนพหุวัฒนธรรม วิถีถิ่นเมืองลพบุรีเน้นการร่วมกิจกรรมท่องเที่ยววิถีชุมชนที่หลากหลายของจังหวัดลพบุรี จากนั้น กำหนดแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทรัพยากรลิงในอัตลักษณ์วิถีถิ่นเมืองลพบุรี ควรสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงด้านการท่องเที่ยวในแต่ละพื้นที่ พร้อมทั้งพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวให้มีกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่สะท้อนอัตลักษณ์และเหมาะสมกับบริบทพื้นที่ตามศักยภาพด้านการท่องเที่ยว และการพัฒนาการสื่อความหมาย ควรมุ่งเน้นการสร้างความรู้และความเข้าใจเรื่องวิถีชีวิตและพฤติกรรมลิงให้แก่ชุมชนและนักท่องเที่ยวที่มาเยือน ตระหนักถึงการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับลิง

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ