ความหลากหลายทางชีวภาพของไลเคนในป่าชายเลนพื้นที่อ่าวไทยฝั่งตะวันออก และการจัดการฐานข้อมูล และพัฒนาพิพิธภัณฑ์ไลเคน มหาวิทยาลัยรามคำแหง

บทคัดย่อ

จากการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของไลเคน ในประเทศไทย เริ่มต้นโดยนักวิจัยชาวต่างประเทศ และชาวไทย ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2452 จนถึงปัจจุบัน พบสายพันธุ์ของไลเคนในประเทศไทย 1,292 ชนิด ที่รวบรวมจากสภาพป่าที่แตกต่างกัน เช่น ป่าดงดิบชื้น ป่าดงดิบเขา ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าสนเขา ป่าไม้พุ่ม ทุ่งหญ้า ซึ่งยังขาดข้อมูลชนิดของไลเคนในป่าชายเลน ซึ่งเป็นระบบนิเวศที่ประกอบด้วยพืชและสัตว์นานาชนิด ดำรงชีวิตร่วมกันในสภาพแวดล้อมที่เป็นดินเลน น้ำกร่อย หรือมีน้ำทะเลท่วมถึงสม่ำเสมอ พบทั่วไปตามที่ราบปากแม่น้ำ อ่าว บริเวณชายฝั่งทะเลในเขตน้ำขึ้นน้ำลง ทะเลสาบ และบริเวณรอบเกาะแก่งต่างๆ ประกอบด้วยพันธุ์ไม้หลายชนิดหลายตระกูล และเป็นพันธุ์ไม้ไม่ผลัดใบ (evergreen species) ซึ่งมีลักษณะทางสรีรวิทยาและความต้องการสิ่งแวดล้อมที่คล้ายกัน ส่วนใหญ่ประกอบด้วยพันธุ์ไม้สกุลโกงกาง (Rhizophora sp.) เป็นไม้สำคัญและมีไม้ตระกูลอื่นบ้าง ตัวอย่างเช่น ถั่วดำ ถั่วขาว พังกาหัวสุมดอกแดง โปรงขาว โปรงแดง ตะบูนดำ ตะบูนขาว แสมขาว แสมทะเล ลำพู ลำพูทะเล ตาตุ่มทะเล เหงือกปลาหมอ เป็นต้น สภาพแวดล้อมโดยทั่วไปของป่าชายเลนมีความแตกต่างออกไปอย่างมากจากป่าชนิดอื่น รวมถึงสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ จำนวนมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งไลเคน รายงานการศึกษาในครั้งนี้ จะนำไปสู่การเพิ่มองค์ความรู้ที่สำคัญด้านความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย