การพัฒนานโยบายและศักยภาพขององค์กรชุมชนในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุอำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษานโยบายและประสิทธิผลในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูง อายุขององค์กรชุมชน ๒) เพื่อค้นหากิจกรรมที่บูรณาการตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงขององค์กรชุมชน ๓) เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชน โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ผู้สูงอายุในตาบลไร่ขิง เทศบาลเมืองไร่ขิง กลุ่มอาสาสมัครประจาหมู่บ้านตาบลไร่ขิง (อสม) กลุ่มบทบาทสตรีตาบลไร่ขิง และผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียในการดาเนินงานเกี่ยวกับผู้สูงอายุทั้งภาครัฐและเอกชน โดยผู้สูงอายุมีความคิดเห็นต่อการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชนในตาบลไร่ขิง อาเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ย ๒.๙๖ กลุ่มที่มีระดับความคิดเห็นสูงสุดคือ เทศบาลเมืองไร่ขิงมีค่าเฉลี่ย ๓.๒๗ รองลงมาคือ กลุ่มอาสาสมัครประจาหมู่บ้าน (อสม.) มีค่าเฉลี่ย ๒.๙๖ และที่มีระดับความคิดเห็นต่าสุดคือ กลุ่มบทบาทสตรี มีค่าเฉลี่ย ๒.๖๖ นโยบายและประสิทธิผลในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชนของกลุ่มอสม.กลุ่มบทบาทสตรี และเทศบาลเมืองไร่ขิง เช่น ๑) ผู้สูงอายุต้องได้รับปัจจัยพื้นฐานการพิทักษ์คุ้มครอง การเข้าถึงบริการของรัฐ ๒) ผู้สูงอายุต้องได้รับการส่งเสริมให้อยู่กับครอบครัวและมีผู้ดูแล ๓) ผู้สูงอายุต้องมีโอกาสได้ศึกษาเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของตนเองตลอดชีพ ๔) ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุพึ่งพาตนเองได้โดยสร้างรายได้ของตนเองและมีระบบเครือข่ายเกื้อหนุนกัน เป็นต้น และนโยบายที่ไม่ดาเนินการเลยคือ รัฐมีส่วนร่วมกับองค์กรภาคเอกชน ประชาชน สถาบันสังคม ในการกาหนดนโยบายและแผนการบริหารจัดการเพื่อพัฒนางานและบุคลากรด้านผู้สูงอายุอย่างบูรณาการระดับชาติ รวมทั้งประสานให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดาเนินการอย่างต่อเนื่องให้บรรลุผลตามเป้าหมาย กิจกรรมที่บูรณาการตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ๑) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชน โดยใช้หลักพุทธธรรมไตรสิกขาคือ ด้านศีล ได้ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุ มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่และปฏิบัติธรรมพัฒนาด้านกายและวาจา ด้านสมาธิได้ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุทาสมาธิ ดูแลสุขภาพกายและใจ ฝึกจิตให้มีสมาธิเข้มแข็ง ฝึกปล่อยวางทาให้มีความสงบสุข ด้านปัญญา ดารงตนอยู่ในความไม่ประมาทรู้เท่าทัน มีสติอยู่เสมอมีความรู้ความเข้าใจในตัวเองมีเหตุผลมากขึ้น นาปัญญามาควบคุมพฤติกรรม ๒) กิจกรรมที่บูรณาการหลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชนใช้หลักพุทธธรรมไตรสิกขาคือ ศีล เป็นการฝึกฝนพัฒนาพฤติกรรมทางกายและวาจา ส่วนสมาธิ เป็นการฝึกพัฒนาในด้านจิตใจและนาพฤติกรรมไปสู่หนทางที่ดีและปัญญาเป็นตัวนาทางและควบคุมพฤติกรรม ปัญญาเป็นตัวปลดปล่อยจิตใจให้ชีวิตประสบความสาเร็จ ๓)การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุ หลักพุทธธรรมไตรสิกขาคือ ศีล เป็นการฝึกฝนพัฒนาด้านพฤติกรรมการสังคมสงเคราะห์ สมาธิเป็นการพัฒนาจิตให้ดีงามและปัญญาเป็นการพัฒนาผู้สูงอายุในขั้นสูงสุด การรักษาสุขภาพกายและจิตใจ การเสริมสร้างเครือข่ายการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชน ๑) องค์กรชุมชนเป็นศูนย์การเรียนรู้ โดยมีแผนการดาเนินงานร่วมกัน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์และถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชน ๒) ร่วมกันการเป็นเครือข่ายความร่วมมือในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรชุมชนแบ่งเป็น ๒ แบบ ๑. กิจกรรมด้านจิตใจ ผู้สูงอายุได้เรียนรู้ที่จะเตรียมตัวตาย จัดกิจกรรมทางศาสนาและ ๒. กิจกรรมด้านร่างกาย การออกกาลังกาย การดูแลภาวะโภชนาการ การให้บริการทางการแพทย์ ๓) กาหนดข้อตกลงร่วมกันในการเชื่อมโยงความร่วมมือขององค์กรชุมชน โดยการเชื่อมโยงองค์ประกอบ ๔ ด้านคือ ๑. ด้านสมาชิก มีความพร้อมเน้นการทากิจกรรมร่วมกัน ๒. ด้านกิจกรรมทางสังคมที่องค์กรทุกภาคส่วนต้องให้การสนับสนุนทากิจกรรมร่วมกันอย่างต่อเนื่อง ๓. ด้านการจัดระบบการดูแลและส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุอย่างครบวงจรส่งเสริมการบริโภคที่ปลอดภัย ๔. ด้านปัจจัยในการสร้างความสาเร็จต้องสนองความต้องการของสมาชิกเครือข่ายการสร้างเครือข่ายสมาชิกมีอุดมการณ์พื้น ฐานร่วมกัน

คำสำคัญ