ความหลากหลายของแพลงก์ตอนและสัตว์หน้าดินบริเวณแม่น้ำน่าน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ แม่น้ำน่ำนเป็นแม่น้ำสำคัญของภำคเหนือตอนบน มีสถำนภำพเป็นระบบนิเวศแบบน้ำไหล มีควำมหลำกหลำยทำงชีวภำพสูง ต้นน้ำเริ่มจำกจังหวัดน่ำนไหลผ่ำนจังหวัดน่ำน อุตรดิตถ์ พิษณุโลก พิจิตร และบรรจบแม่น้ำปิงที่ จังหวัดนครสวรรค์ ในปัจจุบันมีกำรใช้ประโยชน์จำกทรัพยำกรบริเวณแม่น้ำน่ำนจนเกินศักยภำพ ทำให้ระบบนิเวศน์เสื่อมโทรมลง กำรวิจัยครั้งนี้ ต้องกำรศึกษำควำมหลำกหลำยของแพลงก์ตอนและสัตว์หน้ำดินที่เหลือในแม่น้ำ ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดระดับควำมอุดมสมบูรณ์ของแม่น้ำ โดยวิธีกำรสำรวจและเก็บตัว อย่ำงแพลงก์ตอนและสัตว์หน้ำดิน ในเดือนเมษำยน, เดือนสิงหำคมของปี 2558 และและเดือนมกรำคมของ ปี 2559 สำหรับฤดูร้อน ฤดูฝนและฤดูหนำวตำมลำดับ ทำกำรเก็บตัวอย่ำงจังหวัดละ 3 จุดใน 5 จังหวัดคือน่ำน, อุตรดิตถ์, พิษณุโลก, พิจิตร และนครสวรรค์ นำตัวอย่ำงที่ได้ไปทำกำรจำแนกชนิดและนับจำนวนเซลล์ พร้อมคำนวณควำมหนำแน่นของตัวอย่ำง นำข้อมูลที่ได้มำทำกำรวิเครำะห์หำดัชนีควำมหลำกหลำยตำมวิธีของ Shannon-wiener diversity index ผลปรำกฏว่ำ ในฤดูหนำวพบแพลงก์ตอนพืช 68 ชนิด ดัชนีควำมหลำก หลำยอยู่ในเกณฑ์ 2.3415-3.2034 แพลงก์ตอนสัตว์ 62 ชนิด ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 2.2890-3.0909 คิดเป็นร้อยละ 52.30 และ 47.62 ตำมลำดับ สัตว์หน้ำดินที่พบมำกที่สุดคือกลุ่ม Tubifex sp. ใน Family Naididea ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 0.4506-1.0986 ในฤดูร้อนพบแพลงก์ตอนพืช 62 ชนิด ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 2.7789-3.5975 แพลงก์ตอนสัตว์ 49 ชนิด ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 2.4949-3.0995 คิดเป็นร้อยละ 58.85 และ 44.14 ตำมลำดับ สัตว์หน้ำดินที่พบมำกที่สุดคือกลุ่ม Chironomus sp. ใน Family Chironomidea ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์0.6365-1.3863 ส่วนฤดูฝนพบแพลงก์ตอนพืช 64 ชนิด ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 2.3765-3.1753 แพลงก์ตอนสัตว์ 55 ชนิด ดัชนี ควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 2.2703-2.9712 คิดเป็นร้อยละ 53.78 และ 46.21 ตำมลำดับ สัตว์หน้ำดินที่พบมำกที่สุดคือกลุ่ม Tubifex sp. ใน Family Naididea ดัชนีควำมหลำกหลำยอยู่ในเกณฑ์ 1.0397-1.3863 กำรวิจัยครั้งนี้สรุปได้ว่ำ ต้นแม่น้ำน่ำนมีควำมอุดมสมบูรณ์ค่อนข้ำงดีมำก ส่วนตอนกลำงและตอนปลำยของแม่น้ำน่ำนมีควำมอุดมสมบูรณ์ค่อนข้ำงดี คำสำคัญ : ควำมหลำกหลำย,แพลงก์ตอน,สัตว์หน้ำดิน,แม่น้ำน่ำน

คำสำคัญ