การตรวจหาและการจำแนกชนิดเลือดด้วยเทคนิคทางอณูชีวโมเลกุลในริ้นฝอยทรายในจังหวัดสตูลและสงขลา ประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ริ้นฝอยทรายจัดว่าเป็นพาหะซึ่งพิสูจน์แล้วในการนำโรคลิชมาเนียซีสในหลายประเทศ สำหรับในประเทศไทยยังไม่ทราบชนิดพาหะหลักของโรคนี้ ข้อมูลเกี่ยวกับการตรวจชนิดเลือดในริ้นฝอยทรายมีความสำคัญมากในการนำไปสู่ความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมในการดูดกินเลือดของริ้นฝอยทราย ทำการเก็บตัวอย่างริ้นฝอยทรายในจังหวัดสตูลและสงขลาทางภาคใต้ของประเทศไทยระหว่างเดือนเมษายนถึงพฤศจิกายน 2559 โดยใช้กับดักแสงไฟหลอดไส้สีส้มและกับดักแสงไฟหลอดสีม่วงร่วมกับการใช้ aspirator จากการศึกษาพบริ้นฝอยทรายจำนวน 7,826 ตัว แบ่งเป็นตัวผู้จำนวน 3,802 ตัว และตัวเมียจำนวน 4,024 ตัว จำแนกริ้นฝอยทรายตัวเมียได้ 9 ชนิด และริ้นฝอยทรายที่ยังไม่สามารถจําแนกชนิดได้ 11 ชนิด จาก 4 สกุล ได้แก่ Chinius, Idiophlebotomus, Phlebotomus และ Sergentomyia ชนิดที่พบมากที่สุด คือ Sergentomyia indica คิดเป็นร้อยละ 40.6% รองลงมาคือ Sergentomyia barraudi คิดเป็นร้อยละ 16.9% และ Sergentomyia gemmea คิดเป็นร้อยละ 10.3% ทำการศึกษาชนิดของเลือดในริ้นฝอยทรายที่มีเลือดอยู่ในท้องจำนวน 168 ตัว พบว่ามีริ้นฝอยทรายจำนวน 113 ตัว คิดเป็นร้อยละ 67 ที่สามารถวิเคราะห์ลำดับเบสของยีน cytochrome b ได้ ทำให้ทราบว่าริ้นฝอยทราย Phlebotomus sp.3, S. barraudi และ S. silvatica มีพฤติกรรมในการดูดกินเลือดคนเป็นหลัก รองลงมา ได้แก่ สุนัข ช้าง หนู และแมว