กระบวนการสื่อสารเพื่อสร้าง ต่อรอง และรักษาอัตลักษณ์ "ความเป็นม้ง" ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในอำเภอเขาค้อจังหวัดเพชรบูรณ์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้นำเสนอกระบวนการสื่อสารเพื่อสร้างต่อรอง และรักษาอัตลักษณ์ “ความเป็นม้ง” ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์โดยมีวัตถุประสงค์ 4 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาบริบททางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ 2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์การสื่อสารเพื่อสร้าง ต่อรอง และรักษาอัตลักษณ์ “ความเป็นม้ง” ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการสร้าง ต่อรองและรักษาอัตลักษณ์ “ความเป็นม้ง” ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ 4) เพื่อศึกษาการรับรู้ความหมาย และคุณค่าเกี่ยวกับอัตลักษณ์ “ความเป็นม้ง” ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งเอง และของคนอื่น วิธีดำเนินการวิจัยใช้แนวทางศึกษาเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) โดยใช้แบบสัมภาษณ์ และการวิเคราะห์ตัวบท (Textual Analysis) จากเกณฑ์การวิเคราะห์ รวมถึงการสังเกต แล้วนำข้อมูลที่เก็บรวบรวมทั้งหมดมาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มชาติพันธุ์ม้งมีลักษณะการต่อสู้ ต่อรอง เพื่อรักษาอัตลักษณ์วัฒธรรม “ความเป็นม้ง” ไว้ 3 ระดับ โดยชั้นของอัตลักษณ์ที่พบมากที่สุด คือ อัตลักษณ์ชั้นที่ 2 กล่าวคือ กลุ่มชาติพันธุ์ม้งส่วนใหญ่แสดงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเป็นม้งในระดับที่มีการต่อสู้ต่อรอง แบบลดทอนปรับประยุกต์ ผสมผสานอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม ทั้งด้านภาษา ด้านอาหารการกิน ด้านประเพณี และพิธีกรรม ด้านความเชื่อ และการนับถือศาสนา รองลงมา คือ อัตลักษณ์ชั้นที่ 3 กล่าว คือ กลุ่มชาติพันธุ์ม้งแสดงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเป็นม้งในระดับชั้นที่ 3 ที่มีการเปลี่ยนแปลงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในด้านที่อยู่อาศัย อาหาร และลักษณะการแต่งกาย โดยเฉพาะกลุ่มม้งวัยรุ่นที่นิยมแต่งกายแบบร่วมสมัยมากขึ้น ส่วนการแสดงออกในลักษณะอัตลักษณ์ชั้นที่ 1 นั้นมีน้อยมาก มีเพียงกลุ่มชาวม้งอาวุโสที่ยังคงรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมแบบม้งโบราณดั้งเดิมไว้ในทุก ๆ ด้าน ทั้งด้านภาษา ด้านอาหารการกิน ด้านเครื่องแต่งกาย ด้านที่อยู่อาศัย ด้านประเพณี พิธีกรรม ด้านความเชื่อ และการนับถือศาสนาที่ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงมากนักในการดำรงชีวิตประจำวันของกลุ่มชาติพันธุ์ม้ง ในเขตอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ สำหรับปัจจัยที่มีผลต่อการสร้าง ต่อรอง และรักษาอัตลักษณ์ “ความเป็นม้ง” ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงไปที่พบได้แก่ ปัจจัยทางด้าน การเมืองเศรษฐกิจ การศึกษาและเทคโนโลยี ส่วนการรับรู้ความหมายและคุณค่าเกี่ยวกับอัตลักษณ์ “ความเป็นม้ง” นั้นพบว่า ของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งเอง และของคนอื่นนั้นที่เด่นชัดได้แก่ ชุดม้ง ภาษาม้ง ประเพณีพิธีกรรม และการนับถือศาสนา