การศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของวงศ์ปลาเนื้ออ่อนแท้ ในลำน้ำสาขาแม่น้ำชี ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การสร้างเครื่องหมายโมเลกุลแบบบาร์โค้ดเพื่อใช้ในการจัดจำแนกชนิดของเนื้ออ่อน 3 ชนิด ที่พบในแม่น้ำชี และแม่น้ำพอง โดยใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณยีน Cytochrome c oxidase I (COI) เพื่อใช้ระบุชนิดของปลาทั้ง 3 ชนิด พบว่าปลาแต่ละชนิดมีลำดับนิวคลีโอไทด์ที่มีขนาดความยาวอยู่ในช่วง 681 ถึง 688 คู่เบส และเมื่อศึกษาความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการที่ได้จากวิธีการ Neighbor joining, Maximum likelyhood และ UPGMA พบว่าลำดับนิวคลีโอไทป์ของยีน COI สามารถแบ่งปลาเนื้ออ่อนทั้ง 3 ชนิด ออกเป็น 3 กลุ่ม ตามระบบอนุกรมวิธานปลา คือ 3 สกุล คือ สกุล Ompok สกุล Phalacronotus และสกุล Wallago และเมื่อทำการสร้างลายพิมพ์ดีเอ็นเอโดยใช้เทคนิค RAPD-PCR ด้วยไพรเมอร์จำนวน 20 ชนิด พบว่ามีจำนวน 12 ไพรเมอร์ สามารถเพิ่มปริมาณชิ้นส่วนดีเอ็นเอได้ จำนวน 75 แถบ เมื่อนำไปสร้างเดนโดรแกรมที่แสดงความสัมพันธ์จากความแตกต่างของแถบดีเอ็นเอที่เพิ่มปริมาณด้วยเทคนิค RAPD-PCR ของปลาเนื้ออ่อน ทั้ง 3 ชนิด พบว่าความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการที่ได้จากวิธีการ UPGMA สามารถจัดกลุ่มให้สกุล สกุล Ompok และสกุล Wallago มีความใกล้ชิดทางพันธุกรรมมากกว่า สกุล Phalacronotus และการใช้ลายพิมพ์ดีเอ็นเอของปลาเนื้ออ่อนสามารถใช้แยกกลุ่มประชากรของปลาที่มาจาก 2 แหล่งน้ำได้อย่างชัดเจน

คำสำคัญ