รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2559
ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการป่าชุมชนบ้านหินฮาว อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น เพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ อย่างยั่งยืน
วีรนุช วอนเก่าน้อย มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พ.ศ. 2559 ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนที่ใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนและภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการจัดการป่าชุมชนบ้านหินฮาว ตำบลโนนฆ้อง อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น โดยใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ ศึกษาข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างในชุมชนบ้านหินฮาว จำนวน 245 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าทางสถิติพื้นฐาน ค่าอัตราส่วนร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (Mean) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) ผลการวิจัยพบว่า การใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนบ้านหินฮาวคือ เพื่อการดำรงชีพโดยการเก็บหาของป่า (ร้อยละ 73.88) ของป่าที่คนในชุมชนนำมาใช้ประโยชน์มากที่สุดคือ พืชสมุนไพร (ร้อยละ 77.96) สาเหตุที่ทำให้ป่าชุมชนถูกทำลายคือ มีการจุดไฟเพื่อล่าสัตว์ป่า (ร้อยละ 89.45) และการจุดไฟเผาไร่ เผานาแล้วลามเข้ามาในพื้นที่ (ร้อยละ 56.33) ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากป่าถูกทำลาย คือ ทำให้ฝนไม่ตกตามฤดูกาล (ร้อยละ 80.41) ชุมชนมีส่วนร่วมในการดำเนินงานในกิจกรรมโครงการป่าชุมชนในระดับสูง มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 2.84 และมีแนวคิดในการปลูกป่าเพิ่มเติมให้พื้นที่เสื่อมโทรม หรือป่าชุมชนของหมู่บ้าน คิดเป็นร้อยละ 77.14 จึงได้นำวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการทำพิธีการบวชป่า และการปลูกป่าชุมชน เพื่อมาใช้เป็นแนวทางในการจัดการป่าชุมชนบ้านหินฮาว
คำสำคัญ
ภูมิปัญญาท้องถิ่นLocal Wisdomcommunity forest managementการจัดการป่าชุมชนการอนุรักษ์อย่างยั่งยืนsustainable conservation
งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง
ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการบริหารจัดการป่าชุมชนอย่างยั่งยืน : กรณีศึกษาป่าชุมชนบ้านเหล่าจั่น ตำบลหนองคู อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม
นายทนงศักดิ์ ปัดสินธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พ.ศ. 2560 ภูมิปัญญาบูรณาการในการจัดการป่าชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน : กรณีศึกษาป่าชุมชนโคกหินลาด อ.เมือง จ.มหาสารคาม
ทัชชวัฒน์ เหล่าสุวรรณ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พ.ศ. 2551 การพัฒนาศักยภาพชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใน การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน : กรณีศึกษาเทศบาล ตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย
สุรพงษ์ พันชะโก มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย พ.ศ. 2555 รูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นการแปรรูปหน่อไม้ของชุมชนบ้านพุเตย จังหวัดกาญจนบุรี
อภิชาติ ใจอารีย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2557 การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำเครื่องจักสาน
ภัทรวดี ตันสุวรรณ สถาบันการพลศึกษา พ.ศ. 2552 การจัดการความรู้ปาล์มสาคู เพื่อเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชน
นายนิพนธ์ ใจปลื้ม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย พ.ศ. 2551 การศึกษาการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อพัฒนากองทุนบุญเดือนสามเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนตามความต้องการของบ้านกุดแคน ตำบลหนองโน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม
รองศาสตราจารย์ ประสพสุข ฤทธิเดช มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พ.ศ. 2560 การจัดการความรู้ภูมิปัญญาการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนสู่การสร้างแหล่งเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาชุมชนพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน ป่าชุมชนเลอตอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก
ปัญญา ไวยบุญญา สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พ.ศ. 2566 ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการลำน้ำลำพังชูเพื่อพัฒนาแหล่งอาหารของชุมชนใน ตำบลหนองเม็ก อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม
ทนงศักดิ์ ปัดสินธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พ.ศ. 2560 ภูมิปัญญาชาวบ้านในจังหวัดพัทลุง กรณีการศึกษา วิจัย และฟื้นฟูภูมิปัญญาเกษตรกรรมของชุมชนพนางตุง
วิจิตรา อมรวิริยะชัย มหาวิทยาลัยทักษิณ พ.ศ. 2551