ความผันแปรของฝนต่อปริมาณและคุณภาพของแหล่งน้ำขนาดเล็กนอกเขตชลประทานที่สามารถนำมาใช้ในการทำการเกษตรพื้นที่ลุ่มน้ำน่าน

บทคัดย่อ

การศึกษาความผันแปรของฝนต่อปริมาณและคุณภาพของแหล่งน้ำขนาดเล็กนอกเขตชลประทานที่สามารถนำมาใช้ในการทำการเกษตรพื้นที่ลุ่มน้ำน่านทำการศึกษาทั้งหมด 6 จังหวัดได้แก่ จังหวัดน่าน แพร่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก พิจิตรและนครสวรรค์ โดยทำการศึกษาช่วงวันที่ 1 มกราคม 2558 – 31 ธันวาคม 2558 โดยทำการศึกษาคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำขนาดเล็กนอกเขตชลประทานทั้งหมด 7 พารามิเตอร์ ได้แก่ ค่าการนำไฟฟ้า, ค่าความขุ่น, อุณหภูมิน้ำ, ความเป็นกรดด่าง, ปริมาณออกซิเจนที่ละลายน้ำ, ปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำ และ ค่าความเค็ม โดยพบว่า คุณภาพของแหล่งน้ำขนาดเล็กนอกเขตชลประทานจังหวัด น่าน แพร่ อุตรดิตถ์ ซึ่งเป็นลุ่มน้ำน่านตอนเป็นมีความเหมาะสมตามเกณฑ์มาตรฐานของแหล่งน้ำในการทำการเกษตรทุกพารามิเตอร์ส่วนในจังหวัด พิษณุโลก พิจิตรและนครสวรรค์ พบว่า ค่าความขุ่น ปริมาณของแข็งที่ละลายได้ในน้ำทั้งหมดและค่าการนำไฟฟ้า มีค่าต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานของแหล่งน้ำในการทำการเกษตร ในส่วนปริมาณของแหล่งน้ำที่ใช้ทำการเกษตรของแหล่งน้ำขนาดเล็กนอกเขตชลประทานพบว่าปริมาณน้ำนอกเขตชลประทานลุ่มน้ำน่านเพื่อการเกษตรจากการลงพื้นที่เพื่อสำรวจ และเก็บข้อมูลของปริมาณน้ำในพื้นที่ 5 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ จังหวัดน่าน จังหวัดแพร่ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดนครสวรรค์ การผันแปรของปริมาณน้ำฝน ซึ่งเป็นสภาพที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติไม่สามารถเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขได้ จากสภาพการผันแปรของปริมาณฝนตกดังกล่าวนี้ส่งผลให้เกิดภาวะภัยแล้งในช่วงที่ฝนทิ้งช่วง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่อยู่ห่างไกลจากแหล่งน้ำ หรือแม้แต่ในพื้นที่อยู่ติดลำน้ำสาขาหากฝนทิ้งช่วงติดต่อกันเป็นเวลานานก็จะเกิดการ ขาดแคลนน้ำได้ส่วนในช่วงที่ฝนตกหนักในช่วงสั้นๆ ส่งผลต่อพื้นที่อยู่อาศัยและพื้นที่เกษตรกรรม สภาพความผันแปรของปริมาณฝนจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในภาพรวมการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะมีการเพิ่มขึ้นของปริมาณฝนเฉลี่ยต่อปีการเปลี่ยนแปลงด้านการกระจายตัวของปริมาณฝนรายเดือนซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการเกษตรฝนตกติดต่อกันหลายเดือน

คำสำคัญ