การพัฒนาดินแม่แตงและเคลือบสำหรับแหล่งเตาอินทขิล

บทคัดย่อ

ในงานวิจยนั ้ีมีจุดประสงคเพ์ ื่อศึกษาลกษณะเฉพาะและสมบ ั ตัิทางกายภาพของดินแม่แตง แหล่งเตาอินทขิลจงหว ั ดเช ั ียงใหม่และศึกษาวตถั ุดิบในทองถ ้ ิ่ นสาหร ํ ับการทาเคล ํ ือบ โดยข้ นตอน ั การดาเนํ ินงานวิจยแบ ั ่งออกเป็น 3 ข้ นตอน ั คือการศึกษาเน้ ือดินแม่แตง พฒนาเน ั ้ ือดินแม่แตงผสมส โตนแวร์และเคลือบ ข้ นตอนแรกว ั ตถั ุดิบเป็นดินแม่แตงจากแหล่งเตาอิทขิลอาเภอเม ํ ืองเมืองแกน พฒนา ั จงหว ั ดเช ั ียงใหม่เพียงชนิดเดียวข้ึนรูปเป็นแท่งทดสอบ เผาในบรรยากาศออกซิเดชนั่ (OF) ที่ อุณหภูมิ 940 970 1092 1185 และ 1250 ?C ตามลาดํ บั เพื่อทดสอบสมบตัิทางกายภาพหลงการเผา ั ของชิ้ นทดสอบ พบว่าการหดตวของด ั ินแม่แตงที่อุณหภูมิ 1250 ?C เท่ากบั 7.18 ? 0.30 % ซ่ึงไม่ เกิน 10 % ตามมาตรฐานที่กาหนด ํ แต่ยงขาดค ั ุณลกษณะท ั ี่ตองการ ้ คือการดูดซึมน้ าของด ํ ินแม่แตง ที่อุณหภูมิ 1250 ?C เท่ากบั 8.21 ? 0.76 % ซ่ึงตามมาตรฐานค่าเฉลี่ยการดูดซึมน้ าตํ องไม ้ ่เกิน 3 % โดยน้ าหน ํ กั ข้นตอนท ั ี่สอง เน้ ือดินสโตนแวร์ประกอบดวย้ ดินแม่แตง ดินขาวลาปาง ํ ดินดาแม ํ ่ริม โพแทสเฟลดสปาร ์ ์ซิลิกาและทรายการผสมเน้ ือดินสโตนแวร์ทาได ํ โดยใช ้ ระบบตารางสามเหล ้ ี่ยม ดานเท ้ ่า (Triaxial body) บดผสม 16 สูตร พบว่า เน้ ือดินผสมสโตนแวร์สูตรที่ 3-12 มีค่าการหดตวั หลงเผาน ั อยเท ้ ่ากบั 10.01 % ค่าความหนาแน่นรวมหลงเผามากท ั ี่สุด เท่ากบั 1.97 g/cm3 ค่าความ พรุนตวปรากฏหล ั งเผาน ั อยเท ้ ่ากบั 2.87 % ค่าการดูดซึมน้ าหล ํ งเผาน ั อย้ เท่ากบั 1.88 % ค่าทดสอบ ความแกร่งมากที่สุด เท่ากบั 193 MPa และไม่มีค่าการโคงงอเท ้ ่ากบั 0 mm และเมื่อเทียบกบั มาตรฐานเครื่องป้ันดินเผา สโตนแวร์หรือ มผช. 930/2548 และ มอก. 32 โดยกาหนดให ํ ้การหดตวั หลงการเผาไม ั ่ควรเกิน 10 % ตามมาตรฐานกาหนด ํ และการดูดซึมน้ าตํ องไม ้ ่เกิน 3 % โดยสูตรเน้ ือ ดินสูตรที่ 3-12 มีสมบตัิที่ตรงกบมาตรฐาน ั คือการหดตวของเน ั ้ ือดินที่อุณหภูมิ 1250 ?C เท่ากบั 10.01 % และการดูดซึมน้ าของเน ํ ้ ือดิน เท่ากบั 1.88 % ดงนั ้นเน ั ้ ือดินสูตร 3-12 สามารถนาไปใช ํ ใน้ งานเซรามิกได้และจัดอยู่ในประเภทเน้ ือดินสโตนแวร์และข้นตอนท ั ี่สาม ทาเคล ํ ือบศิลาดล ประกอบดวย้ ข้ีเถาไม ้ ก้่อข้ีเถาทางการเกษตรและด ้ ินหนานาแม ้ ่แตง เป็นส่วนผสมของการทาเคล ํ ือบ โครงการงานวิจยคร ั ้ังน้ีได้สนใจใช้ข้ีเถาทางการเกษตร ้ คือ ข้ีเถาแกลบ ้ และข้ีเถาฟางข ้ าว้ เป็น วตถั ุดิบร่วม การผสมเคลือบทาได ํ โดยใช ้ ระบบตารางสามเหล ้ ี่ยมดานเท ้ ่า (Triaxial body) บดผสม 36 สูตรและเติมสารใหส้ีเฟอร์ริกออกไซด 1 % ์ ในแต่ละสูตร พบว่า เคลือบที่สามารถชุบบนเน้ ือดิน ผสมสโตนแวร์สูตรที่ 3-12 และเคลือบตองม ้ ีลกษณะหลอมต ั วดั ีไม่ไหลตวหร ั ือไหลตวเลั กน็ อย้ มี ความมนวาว ั ไม่มีฟองอากาศในเคลือบ และไม่มีความเปียกของเคลือบสูตรที่ 21 A โดยมีส่วนผสม เป็นดินแม่แตงข้ีเถาไม ้ ก้่อและข้ีเถาแกลบด ้ าํ ซ่ึงมีลกษณะใกล ั เค้ ียงกบเคล ั ือบศิลาดล