การวิจัยการใช้ประโยชน์ไม้ด้านพลังงานและถ่าน

บทคัดย่อ

งานวิจัยการใช้ประโยชน์ไม้ด้านพลังงานและถ่าน ดาเนินการระหว่างปีงบประมาณ 2553-2556 ภายใต้แผนงานการวิจัยการวิจัยและพัฒนาการปลูก การจัดการและการใช้ประโยชน์ไม้สวนป่าเศรษฐกิจ สู่กลุ่มเกษตรกรและชุมชน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตและการใช้ก๊าซชีวภาพจากเศษเหลือจากการเก็บผลผลิตจากสวนป่าหรือเศษวัสดุชีวมวล ศึกษาการบริโภคพลังงานจากไม้และปัญหาอุปสรรคของผู้ประกอบการด้านการผลิตถ่านรวมถึงสาธิตการสร้างเตาเผาถ่านและการใช้เตาหุงต้มประสิทธิภาพสูง เพื่อให้การใช้พลังงานจากไม้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ผลการวิจัยพบว่า เศษวัสดุทางการเกษตร เช่น หยวกกล้วยและเปลือกไม้สะเดาสามารถนามาหมักเพื่อผลิตก๊าซชีวภาพ ใช้หุงต้มประกอบอาหารในครัวเรือนได้และตะกอนของเศษวัสดุที่ถูกย่อยสลายที่ได้จากเครื่องผลิต ก๊าซชีวภาพสามารถนามาใช้เป็นปุ๋ยได้เป็นอย่างดี ด้านการศึกษาการบริโภคถ่านและการสารวจจัดทาแผนที่บอกพิกัดของผู้ประกอบการด้านการผลิตถ่านในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี สุพรรณบุรี ยโสธร และเพชรบูรณ์ พบว่าผู้ผลิตถ่านส่วนใหญ่ เป็นชาย เตาที่ใช้เผาเป็นเตาดินก่อ ไม้ที่ใช้เผาเป็นไม้ตามหัวไร่ปลายนาที่หาได้ง่ายในพื้นที่และเป็นไม้ซื้อจากสวนป่า การจาหน่ายถ่านจะมีพ่อค้าคนกลางมารับซื้อถ่านถึงหมู่บ้านและวางขายตามแนวถนน ปัญหาที่พบในกลุ่มผู้ประกอบการคือยังไม่มีการรวมกลุ่มเป็นเครือข่ายผู้ผลิตถ่าน อีกทั้งยังขาดความรู้ความเข้าใจในการเก็บน้าส้มควันไม้ ซึ่งคณะผู้วิจัยได้ทาการสาธิตการสร้างเตาเผาถ่าน การเก็บน้าส้มควันไม้ และการทาเตาหุงต้มประสิทธิภาพสูงถ่านและเตาเศรษฐกิจให้แก่กลุ่มเกษตรกรในโครงการในพื้นที่ 4 จังหวัดดังกล่าวและในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดาริ จังหวัดเพชรบุรี