โครงการศึกษาและพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อการวิเคราะห์คาบการเกิดซ้ำ

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์คาบการเกิดซ้ำเป็นส่วนหนึ่งที่จำเป็นต่องานพัฒนาแหล่งน้ำ มีความจำเป็นในขั้นตอน ตั้งแต่วางโครงการ ออกแบบ บริหารจัดการน้ำ คือสำคัญทั้งก่อนและหลังการก่อสร้างโครงการ ดังนั้นเพื่อให้ เกิดความสะดวก รวดเร็วและลดการผิดพลาดในผลการวิเคราะห์ โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อวิเคราะห์คาบ การเกิดซ้ำจึงจำเป็นและถูกพัฒนาขึ้นในโครงการวิจัยนี้ โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อวิเคราะห์คาบการเกิดซ้ำที่ ถูกพัฒนาขึ้นมานี้ ใช้ภาษาคอมพิวเตอร์ Fortran ในการพัฒนา โปรแกรมสามารถวิเคราะห์คาบการเกิดซ้ำได้ 4 รูปแบบการกระจายตัวของข้อมูล ซึ่งเป็นที่นิยมใช้กันอย่างกว้างขวาง คือ Normal, Log-Normal, Extreme Value Type I (Gumbel) และ Log-Pearson Type III Distribution การพิจารณาว่ารูปแบบการกระจายตัวแบบ ใดมีความเหมาะสมหรือสามารถเป็นตัวแทนของข้อมูลได้ดีกว่ากันนั้น ต้องอาศัยการทดสอบภาวะสารรูป สนิทดี (Goodness of Fit Test) แบบ Kolmogorov-Smirnov Test ซึ่งโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อทดสอบภาวะ สารรูปสนิทดี ก็ได้รับการพัฒนาขึ้นในโครงการวิจัยนี้เช่นกัน การทดสอบโดยประยุกต์ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ดังกล่าว ใช้ข้อมูลอัตราการไหลและระดับน้ำจาก สถานีอุทกวิทยาที่ติดตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งแต่บริเวณจังหวัดนครสวรรค์ ลงมาทางท้ายน้ำจนถึงอ่าว ไทย จำนวน 8 สถานี โดยวิเคราะห์คาบการเกิดซ้ำระหว่าง 2 ถึง 1,000 ปี ใน 4 รูปแบบการกระจายตัว (Distribution) ผลการทดสอบสภาวะสารรูปสนิทดี เผยให้เห็นว่า รูปแบบการกระจายตัวแบบ Log-Pearson Type III ให้ค่า D ทางสถิติของ Kolmogorov-Smirnov ได้ต่ำที่สุดสำหรับข้อมูลทุกสถานีที่นำมาทดสอบ ซึ่ง หมายความว่ารูปแบบการกระจายตัวแบบ Log-Pearson Type III Distribution มีความคล้ายคลึงใกล้เคียงกับ ลักษณะการกระจายตัวของข้อมูลมากที่สุด ซึ่งหมายความว่าด้วยข้อมูลในการศึกษานี้ รูปแบบการกระจายตัว แบบ Log-Pearson Type III Distribution โดยภาพรวมแล้วมีความเหมาะสมมากที่สุด ในการใช้วิเคราะห์คาบ การเกิดซ้ำเมื่อเทียบกับรูปแบบการกระจายตัวแบบอื่น ผลการวิเคราะห์คาบการเกิดซ้ำที่สถานีต่างๆ จำนวน 8 สถานี เมื่อนำมาใช้เป็นข้อมูลในการประเมิน คาบการเกิดซ้ำของเหตุการณ์น้ำหลาก ปีพ.ศ.2549 พบว่า เป็นเหตุการณ์น้ำหลากที่มีระดับน้ำสูงสุดในรอบ 25 ปี

คำสำคัญ