การศึกษาแนวทางการจัดการองค์ความรู้เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชน กรณีศึกษาแหล่งเรียนรู้รอยตีนไดโนเสาร์ ตำบลพนอม อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม (A Study of Knowledge Management Approach for Community Tourism Development Case Study: Tha Uthen Dinosuar Footprints Phanom Tha Uthen District, Nakhon Phanom Province)

บทคัดย่อ

โครงการวิจัย "การศึกษาแนวทางการจัดการองค์ความรู้เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชน กรณีศึกษาแหล่งเรียนรู้รอยตีนไดโนเสาร์ ตำบลพนอม อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม" เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์ในการวิจัย ดังนี้ ๑) ศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้รอยตีนไดโนเสาร์ท่าอุเทน ๒) ศึกษาแนวทางการพัฒนาองค์ความรู้เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในแหล่งเรียนรู้รอยตีนไดโนเสาร์ท่าอุเทน ๓) สร้างนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในแหล่งเรียนรู้รอยตีนไดโนเสาร์ท่าอุเทน ผลการศึกษาพบว่า ๑) ตำบลบ้านพนอมเป็นชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ลาวที่ตั้งถิ่นฐานมาตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๓๒๗ โดยได้ปรากฏโบราณวัตถุ-สถานที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และมีวัฒนธรรมเฉพาะถิ่น ซึ่งเป็นทรัพยากรการท่องเที่ยวในพื้นที่ นอกจากนี้ยังมีความโดดเด่นทางด้านธรณีประวัติ โดยเป็นที่ตั้งของแหล่งเรียนรู้รอยตีนไดโนเสาร์ที่มีจำนวนรอยตีนมากกว่า ๒๐๐ รอย ซึ่งถือว่ามีจำนวนมากที่สุดในประเทศไทย เป็นแหล่งเรียนรู้ที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะสัณฐานและพฤติกรรมของไดโนเสาร์ อีกทั้งยังมีความสำคัญในมิติทางสังคมและวัฒนธรรมของคนท้องถิ่น ๒) ในส่วนของแนวทางการพัฒนาการต้องท่องเที่ยว ประชาชนในพื้นที่มีความต้องการองค์ความรู้ในการจัดการท่องเที่ยว มีการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยว การส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชน และการประชาสัมพันธ์องค์ความรู้เรื่องรอยตีนไดโนเสาร์ให้รู้จักเป็นที่แพร่หลาย ๓) ในการสร้างนวัตกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว โครงการวิจัยได้ขับเคลื่อนกิจกรรมอบรมมัคคุเทศก์ท้องถิ่น เพื่อให้ความรู้ด้านการจัดการท่องเที่ยวแก่คนในชุมชน การออกแบบสินค้าและผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยว และการเผยแพร่องค์ความรู้ในเรื่องรอยตีนไดโนเสาร์ผ่านทางคู่มือการท่องเที่ยวและนิทรรศการเคลื่อนที่