การอนุรักษ์อัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียง ตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี.

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัย เรื่อง การอนุรักษ์อัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธ์ลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ของชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี และเพื่อสร้างวิธีการอนุรักษ์อัตลักษณ์ชาติพันธุ์ลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย ด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยา ผู้วิจัยใช้การวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) โดยการจัดระเบียบจัดกลุ่มและแยกประเภทของข้อมูล การลงรหัสข้อมูล (Coding) การตีความข้อมูล (Interpretative Practice) และนำเสนอในลักษณะของการบรรยายและพรรณนาความ จากกลุ่มเป้าหมายหลักจำนวน 2 กลุ่มประกอบไปด้วย 1) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth - interview) ได้แก่ ตัวแทนปราชญ์ชาวบ้าน แกนนำในชุมชนตำบลพลับพลาไชย 2) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการประชุมกลุ่มย่อย (Focused-group interview) ได้แก่ ตัวแทนกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียง เจ้าหน้าที่รัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกลุ่มเด็กและเยาวชนเชื้อสายลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย ผลการศึกษาพบว่า ชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชยได้อพยพมาจากประเทศลาวมีอัตลักษณ์คล้ายคลึงกลับชาวลาวเวียงในพื้นที่อื่นๆ มีประวัติศาสตร์ถิ่นฐานการอพยพจากภัยสงครามที่ถูกกวาดต้อนและการอพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารของกษัตริย์ไทย มีอัตลักษณ์ทางด้านภาษา ประเพณีวัฒนธรรม การแต่งกาย และบ้านเรือนกับชาวลาวเวียงทั่วไป ด้วยกระแสการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมในปัจจุบันทำให้อัตลักษณ์บางอย่างใกล้จะสูญหายไปจากชุมชน จึงทำให้ชุมชนตระหนักถึงปัญหาดังกล่าวและเกรงว่าอัตลักษณ์ที่แท้จริงของลาวเวียงจะสูญหายไป จึงเป็นที่มาของงานวิจัยเรื่องนี้ที่ต้องการอนุรักษ์อัตลักษณ์ชาติพันธุ์ของกลุ่มชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย วิธีการอนุรักษ์อัตลักษณ์ชาติพันธุ์ลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชยรูปแบบการอนุรักษ์ประวัติศาสตร์ถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียง ในตำบลพลับพลาไชย รูปแบบ 3 วิธี 2 หลักการ มีรายละเอียดดังนี้ 1. การอนุรักษ์อัตลักษณ์เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ถิ่นฐานความเป็นมาของชาติพันธุ์วรรณา 1.1 มีการเสนอให้ มีการสอดแทรกเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ถิ่นฐานความเป็นมาของชาติพันธุ์วรรณา เข้าไปในการเรียนการสอนในหมวดวิชาที่เกี่ยวข้อง 1.2 มีการจัดกิจกรรมการแสดงประวัติศาสตร์ของชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย โดยการเล่าเรื่องพร้อมภาพประกอบ การแสดงของเด็กนักเรียน และการฉายเป็นภาพยนตร์ ในวันที่ 15 เมษายน ของทุกปีเพราะเป็นช่วงสงกรานต์ทำให้ลูกหลานชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชยที่ไปทำงานยังต่างถิ่นได้กลับมาภูมิลำเนา 1.3 ดำเนินการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ลาวเวียงพลับพลาไชย เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชน และคนในชุมชนได้ศึกษา รวมทั้งเป็นแหล่งข้อมูลให้บุคคลภายนอกที่ให้ความสนใจได้เข้ามาชมและเรียนรู้ถึงอัตลักษณ์ของของชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย 2 หลักการ ประกอบไปด้วย 2.1 หลักการมีส่วนร่วม การดำเนินกิจกรรมด้านการอนุรักษ์อัตลักษณ์ประวัติศาสตร์ถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย มีการเปิดโอกาสให้ชาวบ้านในพื้นที่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมร่วมกันตั้งแต่การร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมระดมทุน ร่วมดำเนินการ ร่วมรับผิดชอบ และร่วมติดตามประเมินผล 2.2 หลักการพึ่งตนเอง ชาวชุมชนและผู้นำชุมชนมีแนวคิดในการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ โดยให้คนในชุมชนเป็นผู้บริหารจัดการกันเอง ลดการพึ่งพาหน่วยงานภายนอก เพื่อให้การอนุรักษ์มียั่งยืนยาวนาน 2. การอนุรักษ์อัตลักษณ์เกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรมใช้รูปแบบวิธีการอนุรักษ์ 4 ส่วนด้วยกันคือ 2.1 การถ่ายทอด เป็นการดำเนินการที่มุ่งเน้นไปยังกลุ่มเด็กและเยาวชนในสถานศึกษา โดยมีการสอดแทรกเนื้อหาเกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรมของชาวลาวเวียงตำบลพลับพลาไชย โดยใช้ครู และปราชญ์ชาวบ้านเป็นผู้ถ่ายทอด เน้นให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติจริง และเรียนรู้จากสถานการณ์จริง เพราะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ในชุมชน 2.2 การสืบทอด เน้นกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่ในชุมชน วัด และชาวบ้านเป็นหลัก เพราะบุคคลกลุ่มต่างๆ ที่ได้กล่าวมาเป็นกลุ่มคนที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการจัดกิจกรรมต่างๆ ในชุมชน โดยให้มีการดำเนินการสืบทอดอัตลักษณ์ประเพณีวัฒนธรรมของชาวลาวเวียงตำบลพลับพลาไชยให้คงอยู่ต่อไป และดำเนินการฟื้นฟูประเพณีและวัฒนธรรมต่างๆ ของชาวลาวเวียงตำบลพลับพลาไชยที่กำลังจะสูญหายให้กลับคืนมา 2.3 ความเชื่อเรื่องบาป-บุญ ชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย และให้ความสำคัญกับประเพณีวัฒนธรรม เพราะประเพณีและวัฒนธรรมส่วนมากจะมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องของบาป-บุญการเวียนว่ายตายเกิด โดยเชื่อว่าการทำบุญจะทำให้ชีวิตมีความสุข ทำอะไรก็จะสมหวังประสบความสำเร็จทั้งต่อตนเองและลูกหลาน เมื่อชีวิตล่วงลับไปแล้วจะทำให้ดวงวิญญาณได้รับผลบุญที่เคยทำสั่งสมไว้ และได้ไปเกิดในภพภูมิที่ดี 2.4 ความเชื่อเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ อัตลักษณ์ด้านประเพณีและวัฒนธรรมของชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย จะมีการสอดแทรกเรื่องความเชื่อของสิ่งศักดิ์สิทธ์ต่าง ๆ อยู่ในประเพณีนั้น ๆ โดยชาวลาวเวียงเชื่อว่าสิ่งศักดิ์สิทธิ์จะช่วยปกป้องคุ้มครองพวกเขา และเมื่อมีปัญหาเดือนร้อน หรือเกิดเรื่องที่ไม่ดีขึ้นในชุมชนพวกเขาก็จะไปกราบไว้บนบานให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยเหลือ 3. การอนุรักษ์อัตลักษณ์ เกี่ยวกับภาษาลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย ให้ทางเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลพลับพลาไชย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกับชาวลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย จัดทำหนังสือคำศัพท์ภาษาลาวเวียงในตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรีเผยแพร่ เพื่อให้เยาวชนคนรุ่นใหม่และบุคคลที่สนใจทั่วไปได้ศึกษา และเพื่อเป็นการอนุรักษ์การออกเสียงของภาษาให้ถูกต้องที่นับวันจะถูกภาษาถิ่นกลืนจนการออกเสียงผิดเพี้ยนไปจากเดิม 4. การอนุรักษ์อัตลักษณ์ เกี่ยวกับเครื่องแต่งกาย โดยให้ส่งเสริมให้มีการแต่งกายในชุดลาวเวียงในโอกาสต่างๆ ดังต่อไปนี้ 4.1 ให้เด็กและเยาวชนรวมถึงชาวบ้านชาวลาวเวียงพลับพลาไชยทุกคนแต่งชุดชาวลาวเวียงไปทำบุญที่วัดในวันพระและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาต่างๆ 4.2 ให้เจ้าหน้าที่รัฐในชุมชน แต่งกายมาปฏิบัติหน้าที่ในชุดลาวเวียงตำบลพลับพลาไชย ทุกวันพุธ รวมถึงเด็กนักเรียนด้วย 4.3 อนุรักษ์ลายผ้าของชาวลาวเวียงตำบลพลับพลาไชย ส่งเสริมการสืบทอดและถ่ายถอดการทอผ้าของชาวลาวเวียงตำบลพลับพลาไชยไม่ให้สูญหายไปจากชุมชน5. การอนุรักษ์อัตลักษณ์ด้านบ้านเรือนที่อยู่อาศัยของชาวลาวเวียงในตำบลพลับ ไว้ให้คงอยู่นั้นจะต้องมีการดำเนินการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์บ้านจำลองของชาวลาวเวียง เพื่อเป็นให้เยาวชนได้ศึกษาเรียนรู้ รวมถึงประชาชนในพื้นที่ และผู้ที่ต้องการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับบ้านเรือนที่อยู่อาศัยของชาวลาวเวียง

คำสำคัญ