การพัฒนาเครื่องมือการกำจัดวัชพืชใต้น้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำในเขตพื้นที่ชลประทาน กรณี สาหร่ายหางกระรอก ดีปลีน้ำ สันตะวาใบพาย Weed Rake-II

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างนวัตกรรมเครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำในคลองชลประทาน รุ่น 2 (Weed Rake-II) เพื่อเสริมประสิทธิภาพการกำจัดวัชพืชในทางน้ำชลประทาน โดยการศึกษา วิจัย ขนาดชุดคราด สำหรับกำจัดวัชพืชใต้น้ำให้มีความเหมาะสมตามลักษณะการใช้งานในคลองชลประทานและเปรียบเทียบการกำจัดวัชพืชในคลองชลประทานด้วยวิธีการ แรงคน เครื่องจักร สารเคมีกับเครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำ Weed Rake-II การดำเนินการจัดทำเครื่องมือ แบ่งออกเป็น 2 ส่วน ส่วนที่ 1 เป็นการออกแบบและจัดทำพาหนะสำหรับขับเคลื่อนชุดคราดโดยการเลือกพาหนะประเภทรถไถเดินตามที่มีขนาดเครื่องยนต์ ความสูงของตัวรถเหมาะสำหรับการประยุกต์ใช้จัดทำเป็นพาหนะสำหรับขับเคลื่อน Weed Rake-II ในคลองส่งน้ำชลประทานขนาดความกว้างก้นคลองอยู่ระหว่าง 1.0, 1.5 และ 2.0 ม. ส่วนที่ 2 เป็นการออกแบบและจัดทำชุดคราดขนาดความยาว 1.0, 1.5 และ 2.0 ม. ซี่คราดระยะห่าง 5, 7.5 และ 10 ซม. จำนวน 9 ชุด ติดตั้งเข้ากับรถไถเดินตาม ทดสอบการทำงานและเก็บข้อมูลของเครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำ Weed Rake-II ได้แก่ สาหร่ายหางกระรอก ดีปลีน้ำ และสันตะวาใบพาย ในคลองชลประทานที่มีความหนาแน่นของวัชพืชใต้น้ำน้อย ปานกลาง และมาก รวมทั้งประเมินผลการทำงาน อาทิ ระยะทาง ปริมาณวัชพืชที่กำจัดได้ งบประมาณในการกำจัดต่อวัน น้ำมันเชื้อเพลิง และจำนวนแรงงานในการปฏิบัติงาน เป็นต้น ผลการศึกษา พบว่า พาหนะสำหรับขับเคลื่อนชุดคราดของเครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำ Weed Rake-II ใช้เป็นรถไถเดินตามเครื่องยนต์ดีเซลขนาด 5 แรงม้า ซึ่งมีกำลังเพียงพอต่อการขับเคลื่อนตัวรถไถและแรงต่าง ๆ ที่เกิดจากน้ำหนักวัชพืช น้ำหนักชุดคราด ความดันน้ำ และความเร็วน้ำ มีระบบเกียร์เดินหน้า-ถอยหลัง ระบบเลี้ยวซ้าย-เลี้ยวขวา ทำให้สะดวกและคล่องตัวในการทำงาน สตาร์เครื่องยนต์ด้วยระบบแมนนอล (มือหมุน) โดยมีความเร็วของรถไถเดินตามเมื่อใช้คนเดินผลักดันความเร็วอยู่ที่เกียร์ 1 - 2 เท่านั้น เพราะจะทำให้ความเร็วรถไม่เร็ว-ไม่ช้าเกินไปผู้ปฏิบัติงานสามารถเดินตามได้ทัน และความเร็วขณะกำจัดวัชพืชอยู่ในช่วง 0.08 - 0.14 กม./ซม. ซึ่งจะขึ้นอยู่กับความลึกน้ำ ชนิดและความหนาแน่นของวัชพืช ขนาดของคลองส่งน้ำ และระยะห่างซี่คราด ในส่วนชุดคราดสำหรับจัดเก็บวัชพืช ขนาดของชุดคราดและระยะห่างซี่คราดที่เหมาะสมในการใช้งานกับชนิดและความหนาแน่นของวัชพืชใต้น้ำ พบว่า ชุดคราดที่มีระยะซี่คราด 10 ซม. เครื่องมือ Weed Rake-II จะทำงานได้เร็วกว่าระยะซี่คราด 5 และ 7.5 ซม. ขณะที่ชุดคราดขนาดความยาว 1, 1.5 และ 2 ม. จะทำงานได้ความเร็วใกล้เคียงกัน เมื่อเปรียบเทียบความหนาแน่นของวัชพืชน้อย ปานกลาง และมาก ปริมาณวัชพืชที่กำจัดได้ส่วนใหญ่จะเพิ่มขึ้นตามระยะซี่คราดและขนาดชุดคราด ปริมาณการกำจัดวัชพืชต่อวัน จะขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของวัชพืชและความเร็วของเครื่องมือ เมื่อวัชพืชมีความหนาแน่นมาก ระยะซี่คราด 10 ซม. จะกำจัดวัชพืชได้ปริมาณสูงสุด 3.20, 3.94 และ 7.99 ตัน/วัน เมื่อชุดคราดยาว 1.0, 1.5 และ 2.0 ม. ตามลำดับ ดังนั้นในการกำจัดวัชพืชควรเลือกใช้ชุดคราดที่มีระยะซี่คราด 10 ซม. จะมีความเหมาะสมที่สุด สำหรับขนาดชุดคราดควรเลือกตามลักษณะความกว้างของก้นคลองเป็นสำคัญเพื่อจะได้คราดเก็บวัชพืชในคลองได้หมดทั้งหน้าตัดความกว้างของก้นคลอง เครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำ Weed Rake-II จะทำงานกำจัดวัชพืชใต้น้ำได้ผลดีมีประสิทธิภาพ ดังนี้ ขณะทำงานความลึกน้ำที่เหมาะสมควรอยู่ระหว่าง 0.40 - 0.60 ม. ความเร็วของรถไถเดินตามควรอยู่ระหว่าง 0.08 - 0.14 กม./ซม. ขนาดชุดคราดที่เหมาะสมควรเลือกตามลักษณะความกว้างของก้นคลองส่งน้ำ ชุดคราดที่มีระยะซี่คราด 10 ซม. เหมาะสมสำหรับวัชพืชชนิดดีปลีน้ำและสาหร่ายหางกระรอก ส่วนระยะห่างซี่คราด 5 ซม. เหมาะสมสำหรับวัชพืชชนิดสันตะวาใบพาย แรงงานในการปฏิบัติงาน จำนวน 4 คน และใช้น้ำมันเชื้อเพลิงเฉลี่ย 1.51 ลิตร/วัน ประสิทธิภาพการกำจัดวัชพืช 90% ประสิทธิภาพการส่งน้ำหรือการระบายน้ำเพิ่มขึ้นจากเดิม อยู่ระหว่าง 14.55 - 27.34% ประสิทธิภาพการลดลงของแรงงานคน 33.33% และประสิทธิภาพการลดลงของต้นทุน 32.53% รวมทั้งงบประมาณการผลิตเครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำ Weed Rake-II ต้นแบบ ราคา 150,000 บาท/ชุด คำสำคัญ : เครื่องมือกำจัดวัชพืชใต้น้ำ, วัชพืชใต้น้ำ, สาหร่ายหางกระรอก, ดีปลีน้ำ, สันตะวาใบพาย, ประสิทธิภาพการส่งน้ำ

ระดับความพร้อมของโครงการ