กระบวนการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงวัยในท้องถิ่นโดยการประยุกต์ใช้สื่อพื้นบ้านอีสาน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการศึกษาปรากฏการณ์วิทยา มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1. เพื่อศึกษาสำรวจสถานการณ์ด้านสุขภาพผู้สูงวัยในชุมชนท้องถิ่นมหาสารคามในด้านสุขภาพ การดูแลสุขภาพ สภาวะแวดล้อมที่เอื้อต่อการดูแลสุขภาพ และการใช้ชีวิตของผู้สูงวัย 2. เพื่อสำรวจการประยุกต์ใช้สื่อพื้นบ้านเพื่อเป็นกิจกรรมนันทนาการในการดูแลสุขภาวะผู้สูงวัยผ่านโรงเรียนผู้สูงวัยและชมรมผู้สูงวัยในชุมชน 3. เพื่อศึกษาแนวทางและกระบวนการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงวัยในชุมชนท้องถิ่นโดยการประยุกต์ใช้สื่อพื้นบ้านอีสานเชิงสร้างสรรค์ ผลการวิจัย 1. สุขภาพผู้สูงวัยในชุมชน ไม่มีโรคประจำตัว แต่มีบางรายเป็นโรคระบบขับถ่าย ใช้ยาจากสถานพยาบาลและบางส่วนใช้สมุนไพร ด้านการดูแลสุขภาพ มีการออกกำลังกายรวมถึงมีกิจกรรมที่ต้องใช้แรงอย่างสม่ำเสมอ รับประทานผักผลไม้ ดื่มน้ำสะอาด ดื่มสุราเป็นบางครั้ง และสูบบุหรี่เป็นประจำหรือค่อนข้างบ่อย ด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้ชีวิต พบว่า ไม่ได้เข้าเป็นสมาชิกชมรมหรือผู้สูงวัย หรือร่วมกิจกรรมทางสังคมแต่มีการเข้าร่วมกิจกรรมของชุมชน และมีทัศนคติว่ากิจกรรมทางสังคมของชุมชนมีประโยชน์มาก สำหรับการใช้ชีวิต ผู้สูงวัยใช้เวลาว่าง เข้าวัดปฏิบัติธรรม 2. การส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงวัยโดยโรงเรียนผู้สูงวัยและชมรมผู้สูงวัยมีการประยุกต์ใช้สื่อพื้นบ้าน 3 ประเภท คือ ศิลปะและสิ่งประดิษฐ์ การละเล่นและการแสดง และพิธีกรรม 3.แนวทางการจัดกระบวนการส่งเสริมดูแลผู้สูงวัย คือ การนำกิจกรรมเข้าสู่หลักสูตรโรงเรียนผู้สูงวัยในท้องถิ่น และกิจกรรมกลุ่ม/ชมรมผู้สูงวัย การส่งเสริมสุขภาวะภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญทางด้านสาธารณสุข การส่งเสริมโดยคำนึงถึงศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิม ต้องไม่เปลี่ยนแปลงแก่นของวัฒนธรรม และควรมีพื้นที่หรือเวทีให้ผู้สูงวัยได้แสดงออกด้านศิลปวัฒนธรรมและมีกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เหมาะสม

คำสำคัญ